2-2-1-2- تعاریف اثربخشی16
2-2-1-3- اثربخشی و اهداف سازمان18
2-2-1-3-1- هدف سازمانی19
2-2-1-4- شایستگی مدیریت و اثربخشی20
2-2-1-5- الگویی برای اثر بخشی22
2-2-1-6- عوامل موثر بر اثربخشی یک سازمان23
2-2-1-7- ویژگی نظام های اثر بخش24
2-2-1-8- مدل های اثربخشی سازمانی 25
2-2-1-9- ادغام معیارهای اثربخشی در مدیریت28
-2-2-2- رسانه28
2-2-2-1- تعریف رسانه29
2-2-2-2- دیدگاه ها درباره نقش رسانه30
2-2-2-2-1- دیدگاه افراطی 30
2-2-2-2-2- دیدگاه تفریطی30
2-2-2-2-3- دیدگاه بینابینی یا معتدل31
2-2-2-3- کارکردهای رسانه31
2-2-2-3-1-کارکرد خبری و اطلاع رسانی رسانه32
2-2-2-3-2-کارکرد آموزشی رسانه33
2-2-2-3-3-کارکرد تفریحی و سرگرمی رسانه34
2-2-2-4- ضوابط ساختاری برنامه سازی در رسانه35
2-2-2-4-1- ایده برنامه35
2-2-2-4-2- نام برنامه36
2-2-2-4-3- آرم برنامه37
2-2-2-4-4- لزوم تناسب برنامه……………………………………………………………………………………………………………………37
2-2-2-5- تکنولوژی و مدیریت رسانه38
2-2-2-5-1 انواع رویکرد مدیران رسانه به تکنولوژی 38
2-2-2-6- طبقه بندی برنامه های تلویزیون 41
2-2-2- 7- کیفیت برنامه های رسانه ای 42
2-2-2-8- دیدگاه های مربوط به مخاطبان و تاثیرگذاری رسانه…………………………………………………………………43
2-2-2-8-1- نظریه استفاده و رضایتمندی45
2-2-2-8-2- نظریه انتظارات اجتماعی47
2-2-2-8-3- نظریه یادگیری اجتماعی یا مشاهده ای49
2-2-3- مدیریت رسانه50
2-2-3-1- مفهوم مدیریت رسانه51
2-2-3-2- تعریف مدیریت رسانه52
2-2-3-3- چهار وظیفه مدیریت برنامه در رسانه53
2-2-3-4- مدیریت برنامه54
2-2-3-4-1- تعریف مدیریت برنامه……………………………………………………………………………………………………………..55
2-2-3-4-2- روش کار در مدیریت برنامه55
2-2 -3-4-3- مقوله های موضوعی و مواد برنامه56
2-2-3-4-4 – برنامه ریزی نیروی انسانی سازمان صدا وسیما58
2-2-3-4-5- مدیریت روابط کارکنان سازمان صدا و سیما59
2-2-3-4-6- اهمیت مدیریت نیروی انسانی سازمان ها60
2-2-3-4-7- فنون ارتباطی کارکنان سازمان صدا و سیما60
2-2-3-4-8- الگوی مدیریت رسانه(صدا و سیما)61
2-2-3-4-9- اثربخشی الگوی مدیریت رسانه و برنامه های صدا و سیما63
2- 4- پیشینه پژوهش 65
2- 4- 1- پیشینه داخلی 65
2-4-1-1- پایان نامه های داخلی مرتبط65
2-4- 1-1-1- بررسی ویژگی های سازمان های اثربخش 65
2-4-1-1-2- بررسی میزان اثربخشی سیستم اطلاعات مدیریت66
2- 4-1-1-3- طراحی الگوی مدیریت اثر بخشی سازمانی بر اساس نظریه نظم در آشفتگی 67
2-4-1-1-4- بررسی تأثیر ارتباطات رسمی و غیر رسمی سازمان بر اثربخشی واحدهای اداری 67
2-4-1- 1-5- بررسی عوامل موثر بر استفاده کنندگان اردبیلی از شبکه های ماهواره ای کشورها68
2-4-1- 1-6- نقش شایستگی مدیران در اثربخشی مدیریت70
2-4-1-1-7- بررسی رابطه بین سلامت سازمانی و اثربخشی در اداره کل ورزش و جوانان70
2-4-1-2- مقالات داخلی مرتبط70
2-4-1-2-1- مخاطب، وابستگی یا رضایتمندی 71
2-4-1-3- تحقیقات داخلی مرتبط 71
2-4-1-3-1- بررسی ارتباط بین سبک شخصیت و اثربخشی مدیریت در مدیران سازمان های دولتی71
2-4-1-3-2- بررسی رابطه سلامت سازمانی با اثربخشی مدارس 72
2-4-1-3-3- بررسی رسانه های جمعی و تاثیر آن بر فرهنگ جامعه72
2-4-1-3-4- ارتباط فرهنگ سازمانی با اثربخشی مدیریت دانش و اثربخشی سازمانی 73
2-4-1-3-5- نقش و کارکرد وسایل ارتباط جمعی73
2-4-2-پیشینه خارجی 74
2-4-2-1- مقالات خارجی مرتبط74
2-4-2-1-1- سبک رهبری مدیران و اثربخشی74
2-4-2-1-2- رابطه بین مدیریت دانش و اثربخشی سازمانی74
2-4-2-1-3- نقش مدیریت دانش اثربخش در عملکرد سازمانی74
2-4-2-1-4- فرهنگ سازمانی و اثربخشی شخصی و رهبری74
2-4-2-1-5- مدیریت اثر بخش74
2- 4-2-1-6- تحقیقی از دانشگاه ایالتی میشیگان درباره کیفیت برنامه76
2-4-2-1-7- تحقیق از کشورهای شمالی اروپا درباره کیفیت برنامه78
2-4-2-1-8- دیدگاهی در انگلستان درباره کیفیت برنامه79
2-5- جمع بندی مبانی و پیشینه تحقیق و ارایه الگوی مفهومی پیشنهادی84
فصل سوم
3-1- مقدمه99
3-2- روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………………………..88
3-3- متغیر ها ،تعریف عملیاتی …………………………………………………………………………………………………………………..89
3-3-1- متغیر وابسته تحقیق وتعریف عملیاتی……………………………………………………………………………………………90
3-3-2- متغیر مستقل مدیریت برنامه……………………………………………………………………………………………………………91
3-3-3- متغیر مستقل )گروه بندی وسازماندهی نیروهای تخصصی (در مدیریت برنامه………………………….92
3-3-4- متغیر مستقل )مهارتها و فنون ارتباطی کارکنان(در مدیریت برنامه………………………………………….. 92
3-3-5- متغیر مستقل )تکنولوژی ساخت برنامه(در مدیریت برنامه………………………………………………………..93
3-3- 6- متغیر مستقل )گرایش موضوعی برنامه ها(در مدیریت برنامه…………………………………………………..94
3-3-7- متغیر مستقل )تنوع برنامه ها(در مدیریت برنامه…………………………………………………………………………94
3-3-8- متغیر مستقل )زمان ارائه برنامه ها(در مدیریت برنامه……………………………………………………………….95
3-4- جامعه آماری ………………………………………………………………………………………………………………………………………..95
3-5- تکنیک توصیف و تحلیل داده ها 96
3-5-1- آماره های توصیفی 96
3-5-2- آماره های استنباطی 96
3-6- ابزار ،روایی و پایانی 97
3-7-1- ابزار97
3-7-2- روایی97
3-7-3- پایایی یا قابلیت اعتماد ابزار سنجش97
فصل چهارم
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………101
4-1- توصیف گویۀ جنسیت پاسخگویان101
4-2- توصیف گویۀ سن پاسخگویان102
4-3- توصیف گویۀ رشتۀ تحصیلی پاسخگویان103
4-4- توصیف گویۀ حوزۀ تخصصی پاسخگویان104
4- 5- توصیف گویۀ میزان تحصیلات پاسخگویان105
4-6- توصیف گویۀ سابقه خدمت پاسخگویان106
4-7 – توصیف گویه های مربوط به متغیر مستقل”گروه بندی و سازماندهی نیروهای تخصصی”108
4- 8- توصیف گویه های مربوط به متغیر مستقل “مهارتها و فنون ارتباطی کارکنان”110
4-9- توصیف گویه های مربوط به متغیر مستقل”تکنولوژی به کار رفته برای ساخت برنامه ها”113
4-10- توصیف گویه های مربوط به متغیرمستقل” گرایش موضوعی برنامه ها”115
4-11- توصیف گویه های مربوط به متغیرمستقل” تنوع برنامه ها “118
4-12- توصیف گویه های مربوط به متغیرمستقل” زمان ارائه برنامه ها”122
4-13- توصیف گویه های مربوط به متغیر مستقل ” مدیریت برنامه ها “125
4-14- توصیف گویه های مربوط به متغیر وابستۀ پژوهش”میزان اثربخشی برنامه های صدا و سیما” 127
4- 15- آزمون نرمال بودن متغیرهای مستقل و وابسته130
4- 16- تحلیل یافته های تحقیق)آزمون فرضیات(131
4- 16-1- آزمون فرضیه اصلی تحقیق131
4- 16-2- آزمون فرضیه اول132
4- 16-3- آزمون فرضیه دوم 133
4- 16- 4- آزمون فرضیه سوم134
4- 16- 5- آزمون فرضیه چهارم136
4-16-6- آزمون فرضیه پنجم137
4- 16-7- آزمون فرضیه ششم138
4- 17- تحلیل رگرسیون چندگانه متغیر وابسته و متغیرهای مستقل140
4-17-1- معادله رگرسیون141

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

فصل پنجم
5-1- مقدمه144
5-2- خلاصه یافته144
5-3-نتایج145
5-3-1- نتایج حاصل از بررسی فرضیه های پژوهش145
5-3-1-1- بررسی های حاصل از فرضیه اصلی پژوهش145
5-3-1-2- بررسی های حاصل از فرضیه اول پژوهش145
5-3-1-3- بررسی های حاصل از فرضیه دوم پژوهش145
5-3-1-4- بررسی های حاصل از فرضیه سوم پژوهش146
5-3-1-5- بررسی های حاصل از فرضیه چهارم پژوهش146
5-3-1-6- بررسی های حاصل از فرضیه پنجم پژوهش146
5-3-1-7- بررسی های حاصل از فرضیه ششم پژوهش146
5-3-2- نتایج حاصل از بررسی متغیر وابستۀ پژوهش146
5-4- بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………………………147
5-5- پیشنهادات کاربردی 149
5-6- پیشنهادات برای پژوهش های آتی 149
5-7- محدودیت های تحقیق149
منابع و مأخذ
پیوستها و ضمائم
فهرست جداول
جدول 1-1- نقشه راه10
جدول 2-1- مدل های مختلف اثر بخشی27
جدول 2-2- دیدگاه های مربوط به مخاطبان و تاثیر گذاری رسانه50
جدول 2-3- توضیحات چهار مهارت اصلی مدیریت………………………………………………………………………………………54
جدول 2-4- جمع بندی پیشینه تحقیقات داخلی 79
جدول 2-5- جمع بندی پیشینه تحقیقات خارجی83
جدول 3-1- معرف سازی متغیر وابسته(اثر بخشی برنامه های صدا و سیما بر مخاطبان)…………………………….91
جدول 3-2- معرف سازی متغییر مستقل(گروه بندی و سازماندهی نیروهای متخصص)……………………………..92
جدول 3-3- معرف سازی متغییر مستقل(فنون ارتباطی کارکنان)……………………………………………………………….93
جدول 3-4- معرف سازی متغیر مستقل(تکنولوژی ساخت برنامه)……………………………………………………………….93
جدول 3-5- معرف سازی متغیر مستقل(گرایش موضوعی برنامه)……………………………………………………………….94
جدول 3-6- معرف سازی متغیر مستقل(تنوع برنامه)…………………………………………………………………………………..94
جدول 3-7- معرف سازی متغیر مستقل(زمان ارائه برنامه ها)……………………………………………………………………..95
جدول 3-8- نوع آزمون فرضیات……………………………………………………………………………………………………………………96
جدول 3-9- بررسی قابلیت اعتبار و اعتماد متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………..98
جدول 4-1- توزیع فراوانی مربوط به دسته های جنسیت پاسخگویان……………………………………………………….101
جدول 4-2- توزیع فراوانی مربوط به (سن پاسخگویان………………………………………………………………………………102
جدول 4-3- توزیع فراوانی مربوط به (رشته تحصیلی پاسخگویان)…………………………………………………………..103
جدول 4-4- توزیع فراوانی مربوط به (حوزه تخصصی پاسخگویان)…………………………………………………………..104
جدول 4-5- توزیع فراوانی مربوط به (میزان تحصیلات)………………………………………………………………………………105
جدول 4-6- توزیع فراوانی مربوط به (سابقه خدمت پاسخگویان)…………………………………………………………………106
جدول4-7-1- توزیع فراوانی گویه های متغیر مستقل(گروه بندی و سازماندهی نیروهای تخصصی)………….108
جدول4-7-2- توزیع فراوانی متغیر مستقل(میزان تاثیر گروه بندی و سازماندهی نیروهای تخصصی…………109
جدول 4-7-3- شاخص های مرکزی متغیر مستقل (گروه بندی و سازماندهی نیروهای تخصصی)…………….109
جدول 4-8-1- توزیع فراوانی گویه های متغیر مستقل(مهارتها و فنون ارتباطی………………………………………….110
جدول 4-8-2- توزیع فراوانی متغیر مستقل (میزان تاثیر مهارتها و فنون ارتباطی کارکنان)………………………111
جدول 4-8-3- شاخص های مرکزی متغیر مستقل(مهارتها و فنون ارتباطی کارکنان………………………………..112
جدول 4-9-1- توزیع فراوانی گویه های متغییر مستقل(تکنولوژی به کار رفته برای ساخت برنامه ها)……..113
جدول 4-9-2- توزیع فراوانی متغیر مستقل(تاثیر تکنولوژی به کار رفته برای ساخت برنامه ها)در یک نگاه
114
جدول 4-9-3- شاخص های مرکزی متغیر مستقل(تکنولوژی به کار رفته برای ساخت برنامه ها)114
جدول 4-10-1- توزیع فراوانی گویه های متغیر مستقل (گرایش موضوعی برنامه ها)116
جدول 4-10-2- توزیع فراوانی متغیر مستقل(گرایش موضوعی برنامه ها )در یک نگاه117
جدول 4-10-3- شاخص های مرکزی متغیر مستقل(گرایش موضوعی برنامه)117
جدول 4-11-1- توزیع فراوانی گویه های متغیر مستقل (تنوع برنامه ها)119
جدول 4-11-2- توزیع فراوانی متغیر مستقل (تنوع برنامه ها) در یک نگاه120
جدول 4-11-3- شاخص های مرکزی متغیر مستقل (تنوع برنامه ها)120
جدول 4-12-1- توزیع فراوانی گویه های متغیر مستقل(زمان ارائه برنامه ها)122
جدول 4-12-2- توزیع فراوانی گویه های متغیر مستقل(زمان ارائه برنامه ها)در یک نگاه123
جدول 4-12-3- شاخص های مرکزی متغیر مستقل(زمان ارائه برنامه ها)123
جدول 4-13-1- توزیع فراوانی مربوط به متغیر مستقل(مدیریت برنامه ها)در یک نگاه125
جدول 4-13-2- شاخص های مرکزی متغییر مستقل(مدیریت برنامه ها)126
جدول 4-14-1- توزیع فراوانی مربوط به گویه های متغیر وابسته (میزان اثر بخشی برنامه ها)127
جدول 4-14-2- توزیع فراوانی مربوط به گویه های متغیر وابسته (میزان اثر بخشی برنامه ها) در یک نگاه
128
جدول 4-14-3- شاخص های مرکزی متغیر وابسته (میزان اثر بخشی برنامه)129
جدول 4- 15- آزمون نرمال بودن متغیر های مستقل و وابسته130
جدول 4-16-1- ضریب همستگی (میزان اثر بخشی شبکه استانی و مدیریت برنامه)131
جدول 4-16-2- ضریب همبستگی(میزان اثربخشی شبکه استانی و گروه بندی وسازماندهی نیروهای
تخصصی)132
جدول 4-16-3- ضریب همبستگی (میزان اثر بخشی شبکه استانی و گرایش موضوعی برنامه ها)133
جدول 4-16-4- ضریب همبستگی (میزان اثر بخشی شبکه استانی و فنون ارتباطی کارکنان)134
جدول 4-16-5- ضریب همبستگی (میزان اثر بخشی شبکه استانی و تکنولوژی ساخت برنامه ها)136
جدول 4-16-6- ضریب همبستگی (میزان اثر بخشی شبکه استانی و تنوع برنامه ها)137
جدول 4-16-7- ضریب همبستگی (میزان اثر بخشی شبکه استانی و زمان ارائه برنامه ها)138
جدول 4-16-8- جدول ترکیبی آزمون فرضیات تحقیق139
جدول 4-17-1- آنالیز واریانس140
جدول 4-17-2- ضرایب تاثیر استاندارد شده و غیر استاندارد در رگرسیون141
فهرست نمودارها
نمودار 1-1- مدل مفهومی پژوهش…..6
نمودار 2-1- انواع تاثیرات داخلی تکنولوژی…39
نمودار 2-2- نحوه تاثیر تکنولوژی بر مدیران رسانه…40
نمودار 2-3- چهار مهارت اصلی مدیریت را برای دستیابی به اهداف سازمانی…54
نمودار 2-4- کیفیت از نظر برنامه و عوامل تولید…77
نمودار 2-5- سنجش کیفیت فنی…77
نمودار 2-6-کیفیت از منظر تنوع)وسعت امکان انتخاب مخاطب (…78
نمودار 2-7- کیفیت بر اساس سنجش واکنش مخاطب…78

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نمودار 2-8- مدل مفهومی پژوهش..85
نمودار 4-1- توزیع پاسخگویان بر اساس جنسیت102
نمودار 4-2- مربوط به سن پاسخگویان103
نمودار 4-3- مربوط به رشته تحصیلی پاسخگویان104
نمودار 4-4- مربوط به حوزه تخصصی پاسخگویان105
نمودار 4-5- مربوط به میزان تحصیلات پاسخگویان106
نمودار 4-6- مربوط به سابقه خدمت پاسخگویان107
نمودار 4-7- مربوط به متغیر مستقل(تاثیر گروه بندی و سازماندهی نیروهای تخصصی)110
نمودار 4-8- مربوط به متغیر مستقل(تاثیر مهارتها و فنون ارتباطی کارکنان)112
نمودار 4-9- مربوط به متغیر مستقل(تاثیر تکنولوژی به کار رفته برای ساخت برنامه ها)115
نمودار 4-10- مربوط به متغیر مستقل(گرایش موضوعی برنامه ها)118
نمودار 4-11- مربوط به متغیر مستقل (تنوع برنامه ها)121
نمودار 4-12- مربوط به متغیر مستقل (زمان ارائه برنامه ها)124
نمودار 4-13- مربوط به متغیر مستقل(مدیریت برنامه)126
نمودار 4-14- مربوط به متغیر وابسته (میزان اثر بخشی برنامه های صدا و سیما)129
نمودار 4-15-1- پراکنش (میزان اثر بخشی شبکه استانی و مدیریت برنامه ها)132
نمودار 4-15-2- پراکنش (میزان اثر بخشی شبکه استانی و سازماندهی نیروهای تخصصی)133
نمودار 4-15-3- پراکنش (میزان اثر بخشی شبکه استانی و گرایش موضوعی برنامه ها)134
نمودار 4-15-4- پراکنش (میزان اثر بخشی شبکه استانی و فنون ارتباطی کارکنان )135
نمودار 4-15-5- پراکنش (میزان اثر بخشی شبکه استانی و تکنولوژی ساخت برنامه ها)137
نمودار 4-15-6- پراکنش (میزان اثربخشی شبکه استانی و تنوع برنامه ها)138
نمودار 4-15-7- پراکنش (میزان اثربخشی شبکه استانی و زمان ارائه برنامه ها)139

فصل اول
کلیات طرح تحقیق
1-1- مقدمه
مفهوم اثربخشی در مدیریت با تغییر میزان موفقیت نتایج حاصل از کار باید مهم ترین هدف مدیر باشد. بازدهی کار یک مدیر نیز باید ازطریق صادره های مدیریت سنجیده شود نه میزان وارده ها یعنی موفقیت های کاری او، نه مجموعه کارهایی که به وی محول می شود یا در روز انجام می دهد. اثربخشی چیزی است که از راه اعمال صحیح مدیریت به دست می آید و انجام می شود و به صورت بازده کار ارائه می گردد. ارتقای تخصص گرایی، توجه بیشتر به خرده فرهنگ های جامعه و بهره گیری بیشتر از ظرفیت های برنامه سازی در مراکز استان ها، توجه مضاعف به نیازهای برنامه ای گروه سنی بزرگسال و میانسال و افزایش اثربخشی برنامه های این شبکه از مهم ترین سیاست های جدید رسانه ملی به عنوان شبکه ای کاملاً ایرانی می باشد.
1-2- بیان مساله
یک مدیر مجرب که دارای دانش و بینش کافی و مدیریتی است، ضمن استفاده بهینه از ساختارهای جاری اقتدار و اختیار در سازمان با باورهای مشترک و قواعد کار به خوبی مسلط بوده و با سنجش عواقب کار و بینایی کامل در انجام تحولات، آن را به طریقی مناسب به اتمام می رساند. مدیرانی که برحسب روابط نه ضوابط، براساس علایق شخصی نه واجد شرایط بودن انتخاب و مشغول به فعالیت می شوند، در مدتی نه چندان طولانی، تغییراتی را در مجموعه تحت پوشش خود ایجاد می نماید که باعث بوجود آمدن خسارات جبران ناپذیری می گردد. در دورانی که علم وفناوری و پیشرفت در عرصه های مختلف دانش با سرعت بالایی حرکت می کند واگذاری امور به دست مدیرانی ضعیف یا اصولاً غیر مدیر نه تنها باعث عقب ماندگی آن مجموعه می شود بلکه باعث وارد آمدن لطماتی به افراد و یا واحدهایی که با آن سازمان سروکار دارند نیز می شود. ایشان خواسته یا ناخواسته نقاط ضعف سیستم را تقویت کرده و از تهدیدات فرا روی سیستم به صورتی سهل و آسان می گذرد.
مفهوم اثربخشی1 از مهم ترین، مبهم ترین و در عین حال بحث ‌انگیزترین مباحث حوزۀ مدیریت است. این ویژگی ناشی از ابهاماتی است که در تعریف و بالطبع در ارزیابی آن وجود دارد. بر این اساس تعاریف متعدد و الگوهای متفاوتی برای ارزیابی اثربخشی شکل گرفته است. مفهوم اثربخشی در مدیریت با تعبیر میزان موفقیت نتایج حاصل از کار باید مهم‌ترین هدف یک مدیر باشد. به طور کلی مفهوم اثربخشی را می‌توان شامل: کسب موفقیت جذب، اعمال صحیح مدیریت، پرورش کارکنان، دست‌یابی به اهداف، کار درست انجام دادن، تفکر گروهی و مشارکت، تقویت ارزش‌های سازمانی، تولید ایده‌های جدید در نظر گرفت ( ایوانویچ ، 2001) .
چو و بولی بیان می‌کنند که هرگاه برنامه‌های یک سازمان منجر به تحقق هدف‌های خود گردد، اثربخشی واقع شده است، آنچه حائز اهمیت است این است که اهداف و شاخص‌هایی وجود داشته باشد که بتوان با اندازه‌گیری آن‌ها میزان تحقق اهداف را تعیین نمود، می‌توان گفت اثربخشی و سودمندی یک برنامه به ارزشیابی کیفیت آموزشی، طراحی دوره و تجارب یادگیری بستگی دارد.
اثربخشی فوایدی است که سازمان و فراگیران از آموزش دریافت می‌کنند. اثربخشی هر برنامه به ارزشیابی و نظارت مستمر بستگی دارد علاوه بر این، مربیان و کارآموزان باید به طور فعالانه در معرض فرآیند نظارت و ارزشیابی قرار گیرند، بازخورد فوری نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل مستمر نظارت و ارزشیابی باید در دسترس دست‌اندرکاران باشد که برای پیشرفت و بهبود لازم است .
البته اثربخشی به طور مطلق و در پایان یک دوره آموزشی رویکرد کاملی نیست اثربخشی و کیفیت آموزش می‌بایست در طول فرایند آموزش ایجاد و تضمین گردد و در پایان این فرآیند برای اطمینان از صحت اقدامات و تحقق اهداف مورد بررسی و اندازه‌گیری قرار گیرد (چو و بولی، 2007) .
اندازه‌گیری اثربخشی باید شامل موارد متعددی مانند میزان فروش، رضایت مشتریان، ایمنی محیط کار، بهره‌وری و سایر موارد باشد. علاوه بر این الورز و گارفنو اثربخشی را رویکرد نظری برای درک اینکه آیا فعالیت به نتایج مورد نظر دست یافته است یا نه تعریف می‌کند (ویلیام ،2007) .
سازمان صدا وسیما ، نیم قرن است که به قانون سپرده شده است. در تمام این سال ها، مقرراتی که در خصوص این رسانه تصویب شده، اشتراکات و شباهت های زیادی دارد. صدا و سیما همیشه دولتی بوده و بخش خصوصی جز در موارد استثنایی آن هم در دوره هایی کوتاه، راه به دایره فعالیت های رسانه ملی نیافته است. اداره این سازمان نیز با دیگر سازمان های دولتی تفاوت هایی داشته و در مجموع، همیشه سازمان صدا و سیما، از مقررات خاص و منحصر به فردی برخوردار بوده  است.
صدا وسیمای خراسان رضوی با توجه به فضای معنوی شهر مشهد می تواند جایگاه ویژه ای درمیان دیگر شبکه های استانی داشته باشد که با توجه به بررسی ها به نظر می رسد که برنامه های رادیویی وتلویزیونی این شبکه کیفیت زیادی نداشته واحتمالاً مخاطبان از برنامه های این شبکه، رضایت چندانی ندارند و همین امر موجب شد که تا با مطالعه و تحقیق به دنبال صحت وسقم این موضوع بوده و درصورت مشخص شدن صحت این فرضیه با ارائۀ راه حل و راهکار برای این مساله، شاهد پیشرفت برنامه های این شبکه استانی واثربخشی هرچه بیشتر برنامه ها و فعالیت های سازمان مذکور باشیم.
بر همین اساس در این تحقیق، مدیریت برنامه های صدا وسیمای مرکز استانی خراسان رضوی، با مولفه هایی مانند؛ گروه بندی و سازمان دهی نیروها،گرایش موضوعی برنامه ها، فنون ارتباطی کارکنان، تکنولوژی ساخت برنامه بررسی و اندازه گیری می شوند تا تأثیر آن بر اثربخشی برنامه های تولیدی این شبکه بر مخاطبان مشخص گردد.
1-3- اهمیت و ضرورت
بسیاری از نهادهای اجتماعی بخصوص مراکز آموزشی و رسانه‌ها می‌توانند در راستای ترویج و توسعه علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و به عبارت دیگر پیشرفت و سازندگی کشور، نقش اساسی داشته باشند، اما صدا و سیما به عنوان دانشگاهی سراسری و فراگیر، نقش موثرتری را بر عهده دارند، چرا که معمولاً برنامه‌های رسانه ملی، بویژه برنامه‌ها و فیلم‌های تلویزیونی، اثرات فرهنگی اجتماعی قابل ملاحظه‌ای را در ابعاد مختلف به همراه دارند.
صدا وسیما بر اساس رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری دانشگاه عمومی است که به عنوان مهم ترین وسیله ارتباط جمعی نقش بزرگی در تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایفا می‌کند. همچنین در این رهنمودهای ارزنده بر رسالت و وظایف خطیر صدا وسیما و نقش مؤثر برنامه‌های گوناگون آن در شکوفایی فرهنگی جامعه و رفع تنگناها و چالش‌های اجتماعی تأکید شده است. بر همین مبنا، اجرای سیاست‌های فرهنگی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، از وظایف قانونی و رسمی صدا وسیما است.
قانون برنامه سوم توسعه نیز در مواد 159 و 167 خود سازمان صدا وسیما را موظف به انجام مطالعات و تحقیقات، ارزیابی مستمر اثربخشی فعالیت‌ها، تقویت هنرها و علوم و فنون، تکمیل پوشش جمعیتی، انعکاس و نقد عملکرد دستگاه‌های اجرایی،ترویج آموزش‌های عمومی، فنی و حرفه‌ای و نظایر آن نموده است (محمدی،1379) .
در حال حاضر بـه نظر می‌رسد اکثر برنامه‌های تلویزیونی شبکه خراسان رضوی به جز بخش خبری وگزارش ها که جنبه اطلاع رسانی دارد، به جای پرداختن به برنامه‌های هدفمند ، فرهنگ ساز، تاثیر گذار و بنیادین، به نوعی گرفتار برنامه‌های صرفاً سرگرم کننده، سطحی و کم محتوا شده‌اند و لذا این سوال مطرح است که چرا صدا و سیما در مرکز استان خراسان که با وجود جمعیت زیاد استان و وجود خیل عظیم مسافران و زائرین می تواند جزء پربارترین و پر بیننده ترین شبکه های کشور باشد از این ظرفیت بسیار خوب برای رشد همه جانبه جامعه در ابعاد مختلف، غفلت و برای تعمیق و تحکیم دستاوردهای انقلاب اسلامی و ترویج علم و دانش و توسعه فرهنگ و ارزش های اسلامی و انقلابی، استراتژی مدون و مشخصی ندارد؟
با توجه به کاربردی بودن پژوهش، یافتههای حاصل از آن برای سازمان صدا و سیما خراسان رضوی میتواند در سیاستگزاری ، مدیریت برنامه و اصلاح شیوههای ناکارآمد گذشته یاری رساند و همچنین میتواند مشخص سازد که در چه مواردی، ضعف و کاستی وجود دارد تا از تعمیم اشتباهات به موارد صحیح جلوگیری شود که همه این موارد باعث می شود فعالیت های این سازمان رو به اثربخشی بیشتر سوق یابد ونهایتا کارایی و بهروری بیشتر شده و مانع اتلاف سه منبع حیاتی ومهم نیروی انسانی ، زمان و سرمایه گردد.
همچنین ضرورت انجام این تحقیق، حرکت در مرزهای علم و دانش ودانش افزایی در حوزه مدیربت رسانه است و با تولید ادبیات و مبانی نظری در این رابطه به الگویی دست می یابیم که اولا بومی است و ثانیا موجب گردآوری اطلاعات مفیدی به عنوان ادبیات و تاریخچه این موضوع می شود.
1-4- چارچوب کلان نظری تحقیق:
• متغییر مستقل : مدیریت برنامه های شبکه استانی خراسان رضوی، متغیر مستقل این تحقیق است و مولفه های آن عبارتنداز:
1- گروه بندی وسازماندهی نیروها
2- گرایش موضوعی برنامه ها
3- فنون ارتباطی کارکنان
4- تکنولوژی ساخت برنامه ها
5- تنوع برنامه ها
6- زمان ارائه برنامه ها
• متغییر وابسته: اثربخشی برنامه های شبکه استانی صداو سیمای خراسان رضوی ، متغییر وابسته این تحقیق است و مولفه های آن عبارتند از:
1- افزایش سطح آگاهی
2- رضایت مخاطبان
3- ایجاد انگیزه

4- افزایش نگرش مثبت
5- کیفیت برنامه ها
6- همراستایی با فرهنگ جامعه
نمودار 1- 1- مدل مفهومی پژوهش را نشان می دهد.
1-5-گزاره های تحقیق
1-5-1- اهداف پژوهش
1-5-1-1- هدف اصلی
بررسی میزان رابطه مدیریت برنامه ها و اثر بخشی برنامه های صدا و سیمای استان خراسان رضوی
1-5-1-2- اهداف فرعی
– شناخت رابطه گروه بندی وسازماندهی تخصصی نیروهای صدا و سیمای خراسان رضوی و اثربخشی برنامه های شبکه خراسان رضوی
– شناسایی رابطه گرایش موضوعی برنامه های صدا و سیمای خراسان رضوی و اثربخشی برنامه های شبکه خراسان رضوی
– شناسایی رابطه فنون ارتباطی کارکنان صدا و سیمای خراسان رضوی و اثربخشی برنامه های شبکه خراسان رضوی
– شناخت رابطه تکنولوژی ساخت برنامه های صدا و سیمای خراسان رضوی و اثربخشی برنامه های شبکه خراسان رضوی
– شناخت رابطه تنوع برنامه های صدا و سیمای خراسان رضوی و اثربخشی برنامه های شبکه خراسان رضوی
– شناسایی رابطه زمان ارائه برنامه های صدا و سیمای خراسان رضوی و اثربخشی برنامه های شبکه خراسان رضوی
1- 5-2- سوالات پژوهش
1-5-2-1- سوال اصلی
مدیریت برنامه های صدا وسیمای خراسان رضوی تا چه اندازه از اثربخشی برخوردار است؟
1-5-2-2- سوالات فرعی
– گروه بندی و سازماندهی تخصصی کارکنان صدا وسیمای استان خراسان رضوی تا چه اندازه با اثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه دارد ؟
– گرایش موضوعی برنامه های صدا وسیمای استان خراسان رضوی تا چه اندازه با اثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه دارد ؟
– فنون ارتباطی کارکنان صدا وسیمای استان خراسان رضوی تا چه اندازه با اثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه دارد ؟
– تکنولوژی ساخت برنامه های صدا وسیمای استان خراسان رضوی تا چه اندازه با اثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه دارد ؟
– تنوع برنامه های صدا وسیمای استان خراسان رضوی تا چه اندازه با اثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه دارد ؟
– زمان ارائه برنامه های صدا وسیمای استان خراسان رضوی تا چه اندازه با اثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه دارد ؟
1-5-3- فرضیه های تحقیق:
1-5-3-1- فرضیه اصلی :
بین مدیریت برنامه ها و اثربخشی شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه معنی داری وجود دارد.
1-5-3-2- فرضیه های فرعی :
1- بین گروه بندی و سازماندهی نیروهای تخصصی صدا وسیمای خراسان رضوی واثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی ، رابطه معناداری وجود دارد.
2- بین گرایش موضوعی برنامه های صدا وسیمای خراسان رضوی واثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی ، رابطه معناداری وجود دارد.
3- بین فنون ارتباطی کارکنان صدا وسیمای خراسان رضوی واثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی ، رابطه معناداری وجود دارد.
4- بین تکنولوژی ساخت برنامه های صدا وسیمای خراسان رضوی واثر بخشی برنامه های شبکه ، صدا و سیمای استان خراسان رضوی رابطه معناداری وجود دارد.
5- بین تنوع برنامه های صدا وسیمای خراسان رضوی واثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی ، رابطه معناداری وجود دارد.
6- بین زمان ارائه برنامه های صدا وسیمای خراسان رضوی واثر بخشی برنامه های شبکه صدا و سیمای استان خراسان رضوی ، رابطه معناداری وجود دارد.
1-6- روش شناسی تحقیق
1-6-1- نوع و روش تحقیق :
این تحقیق ازنظر هدف ، کاربردی واز نظر شیوه گردآوری اطلاعات یک تحقیق توصیفی- همبستگی است. در این تحقیق به بررسی وضعیت موجود و اندازه گیری میزان رابطه بین متغیرها، یعنی متغیر مستقل مدیریت برنامه ها و تاثیر آن برمتغیر وابسته اثربخشی می پردازیم.
1-6-2- قلمرو تحقیق:
1-6-2-1- قلمرو موضوعی : موضوع این تحقیق بررسی میزان اثربخشی مدیریت برنامه های صداو سیمای خراسان رضوی است که در واقع از نظر موضوعی ، زیر مجموعه مدیریت رسانه است.
1-6-2-2- قلمرو مکانی :
قلمرو مکانی تحقیق حاضر ، کلیه دانشگاه های سطح شهر مشهد می باشد.
1-6-2-3- قلمرو زمانی تحقیق:
این تحقیق در بازه زمانی اقدامات برنامه سازی و مدیریت صدا و سیمای استان خراسان رضوی از فروردین 92 لغایت اسفند92 انجام می شود.
1-6-3- جامعه آماری
جامعه آماری این پژوهش را کلیۀ اساتید رشته علوم ارتباطات و جامعه شناسی فعال در حوزه رسانه شهر مشهد تشکیل می دهند. N= n
1-6-4- روش نمونه گیری و تخمین حجم نمونه:
نمونه گیری به عمل نیامده و از روش کل شمار استفاده شده است.
1-6-5- روش ها و ابزار گردآوری داده ها
برای جمع آوری داده ها از روش کتابخانه ای و بررسی اسناد و ابزاری مانند مصاحبه تلفنی، مصاحبه حضوری و پرسش نامه استفاده شده است.
1-6-6- روش تجزیه و تحلیل داده ها
برای پردازش داده ها از نرم افزارspss استفاده شده و تجزیه و تحلیل داده ها نیز با ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چند متغیره است.
1-6-7- نقشه راه
پس از اینکه پروپوزال تصویب شد، در فصل اول رئوس کلی و نحوه انجام تحقیق مشخص گردید. در مرحله بعد ادبیات تحقیق و متغیرها بررسی و نگارش شده سپس به روش تحقیق و روشهای گردآوری اطلاعات درفصل سوم پرداخته شده و در این مرحله کار گردآوری دادهها و ذخیرهسازی آنها صورت می گیرد. در مرحله بعدی یا همان فصل چهارم ، تجزیه و تحلیل دادهها و یافتهها انجام شد و مرحله آخر ارائه نتایج و پیشنهادها می باشد که در فصل پنجم پژوهش است.
جدول 1-1- نقشه راه
فعالیتها(فروردین92 لغایت اسفند93)ماههای سالفروردیناردیبهشتخردادتیرمردادشهریورمهر آبان آذر دی بهمناسفندپروپوزال
(فصل یک)فصل
دومفصل سومفصل چهارمفصل پنجم
1-7- شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق:
مدیریت : فرآیند به کارگیری مؤثر و کارآمد منابع مادی و انسانی در برنامه‌ریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل است که برای دستیابی به اهداف سازمانی و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول صورت می‌گیرد )الوانی ،1385).
گروه بندی وسازماندهی: پس ازتقسیم کار سازمان باید مجموعه ای از کارها را دریک گروه قرار دهد وسپس گروه ها را هماهنگ کند.از این رو سازمان از طریق تشکیل دوایر یا گروه های ویژه کارها را به گروه های مختلف وتا حدی تخصصی تقسیم می کند (رابینز،1378) .
گرایش موضوعی برنامه ها: منظور همان معیارها وتمایلات برای انتخاب محتوی وموضوعات ساخت وپخش برنامه است.
فنون ارتباطی کارکنان: مهارت های ارتباطی کارکنان در 4مقوله ی کنترل،ایجاد انگیزه، ابراز احساسات و اطلاعات بین کارکنان و مدیران تعریف می شود (رابینز،1378) .
تکنولوژی ساخت برنامه: عبارتنداز مجموعه اطلاعات، مهارت‌ها، روش‌ها و ابزار ی که براى ساخت وتهیه برنامه ها ومحصولات مورد نیاز می باشد (عباسپور،1388) .تنوع برنامه ها: در انگلیسی از تنوع (Variety) برای بیان ویژگیهایی که چیزی را از چیزهای دیگر جدا می‌کند، استفاده می‌شود. در فارسی نیز تنوع (با ریشه عربی) به معنای گونه‌‌گون شدن که در فارسی به گوناگونی مشهور است.
زمان ارائه برنامه ها: درواقع همان برنامه ریزی برای زمان پخش برنامه هاست.
اثربخشی:عبارت است از درجه و میزان نیل به اهداف تعیین شده .به بیان دیگر اثربخشی نشان می‌دهد که تا چه میزان از تلاش‌های انجام شده نتایج مورد نظر حاصل شده است (دفت،1388) .
افزایش سطح آگاهی: ارتقای میزان اطلاعات و دانش افراد در حوزه های مختلف اجتماعی ،سیاسی ،فرهنگی ، اقتصادی و…
رضایت مخاطب: رضایت احساس مثبتی است که در فرد پس از استفاده از کالا یا دریافت خدمت ایجاد می شود.
نگرش مثبت: یک حالت عاطفی و درونی مثبت ، نسبت به یک موضوع است که مبنای عمل فرد نسبت به آن موضوع می شود (رابینز،1378) .
انگیزه: تمایل به انجام کار است و درگرو توانایی فرد ،تا تا بدان وسیله نوعی نیاز تامین گردد (رابینز ،1378) .
کیفیت برنامه ها: وجود ویژگی هایی در برنامه ها یا خدمات که نیازهای مخاطبان را پاسخ می دهد و موجب رضایت مخاطب می گردد.
همراستایی با فرهنگ جامعه: یعنی هم جهت بودن و هماهنگی بین ارزش ها و باورهای ارائه شده در برنامه ها با ازرش ها و باورها، رسوم وآداب مورد قبول مردم یک جامعه.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه :
هر چه بر اهمیت وسایل ارتباط جمعی در جوامع افزوده شده، هم خود آنها و هم فرآیند ارتباط جمعی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. رسانه های جمعی امروزه عنصر جدایی ناپذیری از زندگی بشری مبدل شده اند که در تمامی عرصه های آن از اقتصاد گرفته تا سیاست و فرهنگ نقش بی بدیلی ایف می کنند.آنها یکی از مهم ترین عاملان تغییر اجتماعی در جوامع محسوب شده، بی تردید رشد و گسترش رسانه ها و شبکه ها در چند دهه اخیر به لحاظ تعدد و تنوع، مسئله رقابت را برای سازمان های رسانه ای بیش از گذشته مطرح ساخته. این سازمان ها در چنین شرایط پر فشار رقابتی نیازمند مدیران، سیاست گذاران و استراتژیست هایی بودند که با تدوین و اجرای راهبردهای رقابتی پیشتاز عرصه رقابت باشند. تحت چنین شرایطی توجه به بعد مدیریتی سازمانهای ارتباط جمعی در کانون توجه صاحب نظران قرار گرفت، مدیریت برنامه بخشی از مدیریت رسانه است که خود از سویی محصول تخصصی شدن علم مدیریت نیز محسوب می شود. رشته مدیریت رسانه، زیر مجموعه گروه علوم ارتباطات اجتماعی است با گرایش های مختلف. مدیریت رسانه از جمله مدیریت رادیو و تلویزیون می تواند اهداف سازمان را به صورت حقیقی و منطبق با نیازهای جامعه طراحی کند. بر اساس الگوی مدیریت رسانه ای پژوهش حاضر نیز بر آن بوده به اثر بخشی نقش مدیریت بر نیروی انسانی (سازماندهی نیروها، ارتباط کارکنان) سازمان صدا و سیما و برنامه های آن (گرایش موضوعی برنامه ها، تنوع برنامه ها، فنون تکنولوژی ساخت برنامه ها و زمان ارائه برنامه ها) بپردازد.
2-2- مبانی نظری پژوهش
2-2-1- اثر بخشی
صاحبنظران و محققان معتقدند که اثر بخشی ، موضوعی اصلی در تمامی تجزیه و تحلیل های سازمانی است و تصور سازمانی که شامل ساخت اثر بخشی نباشد ، مشکل است. آنان توجه به موضوع اثربخشی سازمانی را باعث توسعه تئوری های سازمانی ذکر می کنند و اثر بخشی را موضوع اصلی در فضای عملی نیز می دانند. تلاش برای اثر بخشی وجه اشتراک اصلی همۀ برنامه های اجرایی است به گونه ای که اکثر تحقیقات انجام شده در حوزه ی سازمان و مدیریت ،آگاهانه یا نا آگاهانه مستقیم و یا غیر مستقیم به آن پرداخته اند ( هال و ریچارد ، 1376).
واقعیت آن است که سازمان با فشارهای گوناگون با عوامل متعدد و محدود کننده هدف های متناقضی رو برو بوده است که به ناچار باید به همۀ آن ها به نحو مطلوب و متناسبی پاسخ گوید . همچنین ملزم است چارچوب های زمانی متفاوتی را در نظر آورد و با عوامل داخلی و خارجی گسترده و غالباً متنوعی در ارتباط باشد . از این رو پدیده اثر بخشی مفهوم گسترده ای به خود می گیرد و داراری ابعاد گوناگونی می شود.
2-2-1-1- مفهوم اثر بخشی
مفهوم اثر بخشی بسیار عمیق بوده و شاخص های مختلفی برای سنجش آن وجود دارد، بر اساس تحقیق کامرون و وتن2 یک تعریف واضح و روشن برای اثر بخشی نه وجود دارد و نه قابل قبول است. از دیدگاه این دو محقق گسترش و پیشرفت چارچوب های کارایی از گسترش تئوری آن با ارزش تر است )دراگنیدز، 2006).
منظور از اثربخشی درواقع بررسی میزان موثر بودن اقدامات انجام شده برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است. به عبارتی ساده تر در یک مطالعه اثربخشی، میزان تحقق اهداف اندازه گیری می شود. اما به نظر می رسد برای تعریف مفهوم اثربخشی می‌بایست گامی فراتر نهاد، به این معنا که اثربخشی هنگامی در یک دوره آموزش حاصل خواهد شد که اولاً نیازهای آموزشی به روشنی تشخیص داده شود. ثانیاً برنامه مناسبی برای برطرف ساختن نیازها طراحی شود. ثالثاً برنامه طراحی شده به درستی اجرا گردد و رابعاً ارزیابی مناسبی از فرآیند آموزش و درنهایت دستیابی به اهداف انجام شود.
واژۀ اثر بخشی را با کارآیی یکی دانسته اند . اگرچه بین این دو تفاوت قائل شدند ولی مطالعاتی که روی اثربخش و کارآیی انجام شده است نشان می دهد که مرز کاملاً روشن و دقیقی بین دو اصطلاح فوق وجود ندارد.
میر کمالی به نقل از اتزیونی3 اثر بخشی را  تحقق اهداف، کارآیی را میزان استفاده از منابع برای دستیابی به یک واحد از برونداد4 تعریف می کند (میر کمالی، 1375) .
از جمله اولین کسانی که میان مفهوم اثر بخشی و کارآیی تفاوت قائل شده “بارنارد “را می توان نام برد. او معتقد بود که اثر بخشی سیستم گراست و مربوط به تحقق اهداف سازمان می شود و کارآیی فردگراست و مربوط به احساس رضایت افراد از عضویت در سازمان مطبوعشان می گردد (پرداختچی، 1375) .
پیتر دراکر5 یکی از صاحبنظران مشهور مدیریت ، اثر بخشی را “کار درست انجام دادن” و کارآیی را” کارها را درست انجام دادن “تعریف کرده است .
اثر بخشی یعنی انجام کارهای درست به نحوی که بطور دقیق متناسب با هدف باشد و کارآیی یعنی انجام درست کارها و توانایی به کارگیری حداقل منابع برای دستیابی به اهداف سازمانی،کارآیی یعنی انجام دادن کارها به نحو شایسته یا مناسب و اثربخشی یعنی انجام دادن کارهای شایسته و مناسب ( درویش ،1377) .
اثر بخشی و کارآیی مقوله گسترده ای است و به عوامل مختلف و متعدد درون سازمانی و برون سازمانی بستگی دارد . لذا تفکیک و مشخص کردن مرز بین کارآیی و اثر بخشی مشکل است. با این حال ما بین دو واژه تفاوت قائل هستیم و اثر بخشی را انجام کارهای درست یا نادرست انجام دادن می دانیم به نحوی که به تحقق اهداف بی انجامد و کارایی توانایی به کارگیری حداقل منابع و امکانات در جهت نیل به مقاصد و اهداف است(دیوید،1994) .
بهره‌ وری، حاصل جمع برداری کارآیی و اثربخشی است که نشان می‌دهد یک سازمان به چه صورت منابع خود را در راستای دستیابی به اهداف به کار می‌گیرد .به این ترتیب، بهره‌وری را می‌توان به صورت “انجام درستِ کار درست” تعریف کرد (بهره وری =  کارایی + اثربخشی)6.
2-2-1-2- تعاریف اثر بخشی
اثربخشی یکی از مباحث عمده در بحث مدیریت است. در فرهنگ ،مدیریت اثر بخشی را درجه و میزان رسیدن به هدف پیش بینی شده در نتیجه یک اقدام و یا میزان دستیابی مدیر به بازده مود نیاز شغلی تعریف کرده اند (جیمز،1377) .
یک نوع ارزیابی کلی است که تا حد زیادی از معیارهای متعددی بهره می‌جوید. معمولاً از طریق ترکیب نمودن اسناد عملکرد گذشته یا به‌دست آوردن ارزیابی‌های کلی و یا از طریق قضاوت‌های اشخاص بصیر و مطلع نسبت به عملکرد سازمان، اندازه‌گیری می‌شود( رابینز و استیفن پی ،1381).
در تعریف دیگری که از اثر بخشی شده از آن به عنوان حدی که رفتار اجتماعی مشاهده شده مطابق با انتظاراتی باشد که برای نقش در نظر گرفته شده، نام برده شده است (جیمز،1377).
از دیدگاه های مختلف ممکن است رفتار فرد، اثر بخش یا فاقد اثربخشی باشد و یا اینکه رفتار معینی توسط شخص معینی در یک زمان اثر بخش و در زمان دیگر فاقد اثر بخشی قلمداد شود(جیمز،1377).
اثر بخشی درجه و میزان نیل به اهداف تعیین شده است، به بیان دیگر اثر بخشی نشان می دهد که چه میزان از تلاش های انجام شده نتایج مورد نظر را حاصل نموده است(صمدی و دیگران ،1377).
برمن7 اثربخشی8 را به عنوان سطح بازده و کارآیی را به عنوان نسبت بازده به ستاده تعریف کرده است و معتقد است برای اندازه گیری بهره وری به طور جامع باید هم کارایی و هم اثربخشی را مورد استفاده قرار داد. این در حالی است که کلی9 و سویندال10 باور دارند سازمان های انتفاعی بیشتر بر سنجش کارایی تاکید دارند و سازمان های دولتی بر اثربخشی (فقیهی و موسوی کاشی، 1389: 54).
در جستجوی کارایی و اثربخشی مدل های مختلف مدیریت سازمان ها، تیلور11 به عنوان نخستین نظریه پرداز مدیریت، این دو مفهوم را به عنوان یک موضوع بی چون و چرا در مدیریت مورد بررسی قرار داده است و از این رو اساس مدیریت علمی و نظریه مدیریتی خود را بر پایه دستیابی به حداکثر اثربخشی قرار داده است.
ابزار در رسیدن به اثربخشی، نیروی انسانی و کارگران در اختیار مدیریت است. در حقیقت اساس مدیریت علمی تیلور در استفاده بهینه و اثربخش از کارگران قرار داشت. منظور تیلور از کارآیی نیز، به دست آوردن نتایج مطلوب با حداقل اتلاف وقت و انرژی از طریق به حداکثر رساندن خروجی موثر یا مفید به کل ورودی سیستم است. پس از تیلور محققان گوناگون حوزه مدیریت و سازمان نیز، اثربخشی و کارایی را به عنوان دو اصل اساسی که باید مد نظر مدیران سازمان ها قرار گیرند مورد مطالعه قرار دادند و هر یک تعریفی از این دو مفهوم را مطرح ساختند. از جمله؛ (سومانت12،1994) اثربخشی را درجه ای از به پایان رساندن اهداف می داند و اینکه چقدر به نتایج مورد انتظار دست یافته ایم. از نظر جکسون (2000) اثربخشی برابر است با زمان ایجاد ارزش افزوده تقسیم بر زمان کار ایده آل سیستم (ریچارد هال،1376).


پاسخ دهید