3-2-2 متغیرهای موثر بر عملکرد فردی:41
4-2-2 عملکرد سازمانی:44
5-2-2 ویژگی های سازمانهای با عملکرد برتر45
الف )چشم انداز و ماموریت سازمان:45
ب)هدف های بلند پروازانه:45
ج)تفکر استراتژیک:45
3-2 بخشسوم: رابطهفناوریاطلاعاتوعملکرد51
1-3-2 فناوری اطلاعات و نیروی انسانی:52
2-3-2 فناوری اطلاعات و ترکیب نیروی کار:52
3-3-2 تاثیر فناوری اطلاعات در توسعه منابع انسانی:53
4-2 بخشچهارم: پیشینهومدلمفهومیتحقیق60
1-4-2 تحقیقات دووت و همکارانش61
2-4-2 تحقیقات هنیتز و همکارانش:61
3-4-2 دیگر تحقیقات:62
4-4-2 مدل مفهومی تحقیق:64
5-4-2 مقایسه مدل های ارزیابی موفقیت فناوری اطلاعات مک لین و دلون با مدل سدون و کیوو تری و استدینگ66
6-4-2 مدل ارزیابی فناوری اطلاعات دلون و مک لین67
5-2 بخشپنجم:72
معرفیجامعآماری72
1-5-2 آشنایی با سازمان جنگلداری:73
2-5-2 آشنایی با فرمانداری:83
فصلسوم:روشتحقیق85
1-3 جامعهآماری:86
2-3 نمونهآماری:86
3-3 حجمنمونه:87
4-3 ابزارسنجش:87
5-3 مقیاساندازهگیریتحقیق:87
6-3 رواییوپایاییپرسشنامه:90
7-3 آزمونآماری:92
فصلچهارم:تجزیهوتحلیلدادهها92
1-4 تحلیلدادهها:93
1-1-4 تحلیل جمعیت شناختی:93
ب) بررسی وضعیت پاسخ دهندگان از لحاظ تحصیلات:94
ج) فراوانی پاسخگویان به متوسط استفاده از سیستم95
د) فراوانی متوسط میزان دفعات استفاده از کامپیوتر96
2-4 وضعیتنرمالیته97
1-2-4 آزمون نرمال بودن کیو- کیو برای شاخص اطلاعات:98
2-2-4 آزمون نرمال بودن کیو- کیو برای شاخص کیفیت:99
3-2-4 آزمون نرمال بودن کیو- کیو برای شاخص استفاده:100
4-2-4 آزمون نرمال بودن کیو- کیو برای شاخص رضایت:101
5-2-4آزمون نرمال بودن کیو- کیو برای شاخص عملکرد فردی:102

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

6-2-4 آزمون نرمال بودن کیو- کیو برای شاخص عملکرد سازمانی104
3-4آزمونفرضیات:105
1-3-4 فرضیات اصلی105
2-3-4 فرضیات فرعی105
فصل پنجم:نتیجه گیری110
مقدمه:111
1-5 خلاصهفرآیندتحقیق:111
2-5 نتیجهگیری:112
3-5 پیشنهاد ها:115
1-3-5 پیشنهاد برای سازمان مورد مطالعه115
2-3-5 پیشنهاد برای سایر محققین117
خلاصهفصل:117
منابع118
پیوست123
فهرست اشکالصفحه1-1: مدل ارزیابی موفقیت سیستم دلون و مک لین
81-2:ارتباط سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات162-2:ماهیت فن اوری اطلاعات، سیستم های اطلاعاتی و اطلاعات173-2: چارچوب لویت234-2:چارچوب گری و اسکات مورتون255-2:مدل تری و استدینگ726-2: مدل ارزیابی فناوری اطلاعات سدون و کیو73
فهرست جداول1-2: جدول چارچوب گری اسکات و مورتن222-2: تشریح چارچوب لویت243-2:مدل سیاسی فناوری اطلاعات264-2:نهادینه شدن تغییر و نوآوری615-2:شکل گیری روحیه پژوهشی646-2: مقایسه مدلهای ارزیابی فناوری اطلاعات741-3:پایایی921-4:نتایج آزمون فرضیه اصلی اول1052-4: نتایج آزمون فرضیه اصلیدوم1053-4نتایج آزمون فرضیه فرعی اول1054-4 نتایج آزمون فرضیه فرعی دوم1065-4 نتایج فرضیه فرعی سوم1066-4: نتایج فرضیه فرعی چهارم1067-4 نتایج فرضیه فرعی پنجم1078-4 نتایج فرضیه فرعی ششم1079-4 نتایج فرضیه فرعی هفتم10710-4 نتایج فرضیه فرعی هشتم1081-5: نتایج آزمون فرضیات112
فهرست نمودارها
صفحه1-4: جنسیت 932-4: تحصیلات943-4:متوسط زمان954-4:متوسط دفعات975-4:نمودار نرمال بودن شاخص اطلاعات986-4: آزمون نرمال بودن شاخص کیفیت997-4: آزمون نرمال بودن شاخص استفاده از سیستم1008-4: آزمون نرمال بودن شاخص رضایت1019-4: آزمون نرمال بودن شاخص عملکرد فردی10310-4: آزمون نرمال بودن شاخص عملکرد سازمانی104
فصل اول:کلیات و طرح تحقیق
مقدمه:
بررسی تاریخچه فناوری اطلاعات نشان می دهد که تاریخ استفاده از فناوری اطلاعات به دوران هایی بر می گردد که انسان برای تبادل دائم اخبار و اطلاعات از وسایلی مانند آتش، دود یا پرچم استفاده می کرد. اما آنچه که امروزه از این مفهوم مورد نظر است، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته برای تبادل اطلاعات است.
الوین تافلر، روند ظهور فناوری اطلاعات در حیات بشری را به نحو جالبی مطرح می کند. وی معتقد است که اگر پنجاه هزار سال گذشته حیات بشر را به 800 دوره، هر دوره 62 سال تقسیم کنیم، 650 دوره را انسان در غارها گذرانده است و طی 70 دوره توانسته است فقط به نحو موثری با دیگران ارتباط داشته باشد و طی شش دوره آخر شاهد یک کلمه چاپ شده بوده و در دو دوره اخیر توانسته است زمان را اندازه گیری کند و در آخرین دوره از کامپیوتر استفاده کرده است و شاهد فناوری اطلاعات بوده است (Kanter, 1987).
سابقه کامپیوتر به معنای اعم به چرتکه و ماشین های حساب بر می گردد. ولی در مفهوم خاص منظور کامپیوترهای رقمی است که در دهه 1940 پا به عرصه وجود گذاشته اند. اولین کامپیوتر رقمی، کامپیوتری بود که تحت عنوان Mark 1 توسط گروهی از مهندسان شرکت IBM در سال 1944 ساخته شد و سپس در سال 1947 کامپیوتری به نام FNIAC و در سال 1951 نخستین کامپیوتر تجاری به نام Univae 1 به مرکز آمار آمریکا تحویل داده شد.
پیشرفت فناوری کامپیوتر، افزایش سرعت پردازش و ارزان شدن و کوچک شدن کامپیوتر از لحاظ حجم همگی باعث شد که سازمان ها به سوی استفاده از کامپیوتر گرایش یافته و در دهه 1970 میزان شش صد هزار کامپیوتر به دو میلیون در سال 1981 رسید به طوریکه سال 1982 سال فناوری اطلاعات اعلام شد.
امروزه تقریبا هر سازمانی که نسبتا پیشرفته باشد، حتما از سیستم های کامپیوتری برای انجام وظایف خود استفاده می کند؛ از این رو، در این زمان فناوری اطلاعات و مدیریت و نقشی که در عملکرد فردی و سازمانی بازی می کنند از اهمیت زیادی برخوردار شده است و چه بسا مبالغ گزافی توسط سازمان ها به این امر اختصاص می یابد.
1-1 بیان مساله:
از جمله مباحثی که در چند دهه اخیر، کتب و مقالات زیادی را به خود اختصاص داده است ، پرداختن به موضوع فناوری اطلاعات و نقش آن در سازمان است.لکن تحقیقات اندکی در زمینه میزان رابطه فناوری اطلاعات با عملکرد فردی و سازمانی انجام شده است. و پاسخ قطعی این سوال که آیا فناوری اطلاعات بر عملکرد فردی و سازمانی تاثیر دارد یا خیر، بدون جواب مانده است.
صاحبنظران در تعریف سیستم اطلاعات می گویند: یک سیستم اطلاعات، اطلاعات را از محیط سازمان و عملیات داخلی آن جمع آوری نموده، ذخیره ساز ی و توزیع می نماید تا از عملکردهای سازمانی و تصمیم سازی، ارتباطات، هماهنگی، کنترل، تحلیل و تصویرسازی پشتیبانی کند. سیستم های اطلاعاتی بخشی از یک سلسله فعالیتهای ارزش افزا برای جذب، تبدیل و انتشار اطلاعات به منظور بهبود تصمیم گیری مدیریت، بالا بردن سطح عملکرد سازمانی می باشد.
سرمایه گذاری برای استقرار سیستم های اطلاعاتی بسیار بالا می باشد . معمولاً نیروهای لازم برای اجرا و نگهداری سیستم عبارتند از : مدیر مرکز کامپیوتر ، تحلیل گر سیستم ، برنامه نویس ها ، اپراتورها ، کارکنان مسئول اطلاعات ورودی / خروجی ، کنترل کیفیت ، تهیه اطلاعات ، و دیگر کارکنان پشتیبانی . برای یک چنین سرمایه گذاری سنگینی فقط یک هدف می تواند وجود داشته باشد و آن افزایش عملکرد فردی و سازمانی است.
فن اوری اطلاعات می تواند شمشیری دولبه باشد. فن آوری منبع بسیاری از مزیت ها بوده است، اما همچنین فرصت های جدیدی را برای نقض قانون یا دورکردن منفعت از دیگران ایجاد نموده است. با درک این مطلب سازمانها باید بتوانند مزیت ها را شناسایی و بیشتر از آن بهره برده تا عملکرد سازمان افزایش یافته و خطرات استفاده از فناوری را نیز بشناسند و از آن پرهیز کنند تا جلوی کاهش عملکرد را بگیرند.
سازمانهای دولتی شهر نوشهر نیز از این مساله مستثنا نیستند زیرا مدیران وجود فناوری اطلاعات در این سازمانها را بعنوان یک ضرورت یافتند و سرمایه گذاری های زیادی در این زمینه انجام داده اند. حال سوال اینجاست که بودجه و منابع صرف شده در این بخش به چه میزان در عملکرد سازمانهای دولتی موثر بوده است ؟ آیا سرمایه گذاری انجام شده از اثر بخشی و کارایی لازم برخوردار بوده است؟ آیا کاربران از این تکنولوژی رضایت دارند و سازمان در بالاترین سود حاصل از IT موفق است؟استفاده از IT چه تاثیری بر عملکرد کارکنان سازمان دارد؟
محقق در پی این است که جوابی برای این سوالها در سازمانهای دولتی شهر نوشهر بیابد و ارتباط بین فناوری اطلاعات و عملکرد فردی و سازمانی را در این سازمانها توصیف کرده و مشکلات و نارساییهای آن را تبیین کند و راه حلی در جهت رفع این مشکلات بیابد.
2-1 ضرورت تحقیق:
امروزه مطالعه سیستم های اطلاعات در سازمان های دولتی با توجه به سرمایه گذاری و کاربرد بیشتر آن درسازمان های دولتی اهمیت بیشتری می یابد. اگرچه مطالعه سیستم های اطلاعات در سازمان های دولتی در تئوریهای اداره امور دولتی ومدیریت دولتی در ابتدای راه خود قرار دارد اما یک سری مطالعات با عنوان ادبیات مدیریت اطلاعات دولتی با تمرکز بر سرمایه گذاری بر روی سیستم های اطلاعات در سازمانهای دولتی از سال 1980 شروع شد. بامرور این مطالعات میتوان دریافت که بیشتر مطالعات توصیفی هستند.( Bozeman & Bretschneider, 1986; Stevens & McGowan, 1985) این تحقیق به بخشی از این ادبیات از لحاظ نظری کمک می کند.
از سوی دیگر، این تحقیق به بخش کاربردی مدیریت دولتی نیز کمک می کند. مدیران دولتی همواره در عصر اطلاعات به چالش کشیده می شوند. مهمترین و اساسی ترین چالش آنها این است که چگونه موفقیت سیستم اطلاعات را ارزیابی کنند، چگونه تخصیص منابع دولتی به این سیستم ها را توجیه کنند وآیا مطمئن باشند که موفقیت سیستم به طور مثبت بر عملکرد فردی و سازمانی تاثیر میگذارد. نتایج این تحقیق می تواند به مدیران در ارتباط با چالشهای عصر اطلاعات و به خصوص در دستیابی به پاسخ این سوال که آیا موفقیت سیستم به طور مثبت بر عملکرد فردی و سازمانی تاثیر میگذارد، کمک می کند.
با توجه به آزمون نشدن این تحقیق در سازمانهای دولتی شهر نوشهر، انجام این تحقیق می تواند به مدیران سازمانهای دولتی شهر نوشهر نیز کمک کند تا در مورد فناوری اطلاعات و تاثیر آن بر عملکرد فردی و سازمانی آگاهی بیشتری داشته باشند و در تصمیم گیری های کلان سازمان در مورد استفاده و سرمایه گذاری بر روی فناوری اطلاعات، تصمیم های بهتری را اتخاذ کنند.
3-1 اهداف تحقیق:
هدف اصلی:
1. تعیین میزان تاثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمان
2. تعیین میزان تاثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد مصرف کننده نهایی
هدف فرعی:
1. تعیین میزان تاثیر کیفیت سیستم بر عملکرد مصرف کنندگان نهایی
2. تعیین میزان تاثیر کیفیت سیستم بر عملکرد سازمان
3. تعیین میزان تاثیر کیفیت اطلاعات بر عملکرد مصرف کننده نهایی
4. تعیین میزان تاثیر کیفیت اطلاعات بر عملکرد سازمان
5. تعیین میزان تاثیر رضایت کاربران بر عملکرد مصرف کننده نهایی
6. تعیین میزان تاثیر رضایت کاربران بر عملکرد سازمان
4-1 فرضیات تحقیق:

فرضیات اصلی:
1.فناوری اطلاعات در عملکرد فردی کاربر نهایی (End User) سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
2. فناوری اطلاعات در عملکرد سازمانی سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
فرضیات فرعی:
1 کیفیت سیستم در عملکرد فردی کاربر نهایی (End User) سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
2. کیفیت سیستم در عملکرد سازمانی سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
3. کیفیت اطلاعات در عملکرد فردی کاربر نهایی (End User) سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
4. کیفیت اطلاعات در عملکرد سازمانی سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
5. رضایت کاربران از فناوری اطلاعات در عملکرد فردی کاربر نهایی (End User) سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
6. رضایت کاربران از فناوری اطلاعات در عملکرد سازمانی سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
7. کاربرد سیستم در عملکرد فردی کاربر نهایی (End User) سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
8. کاربرد سیستم در عملکرد سازمانی سازمانهای دولتی شهر نوشهر تاثیر مثبت دارد.
5-1 چارچوب مفهومی تحقیق:
تنوع مدلها و رویکردهای سنجش فناوری اطلاعات مورد استفاده محققان بسیار زیاد است، بحث در مورد برتر ی یک مدل بر سایر مدل ها همچنان ادامه دارد، مدل های اولیه سنجش اثربخشی سازمانی، بر هدف استوار بوده اند. به گونه ای که هر چه ستاده سازمان به هدف بیشتر نزدیک باشد گفته می شود سازمان اثربخش تر است و از آنجا که تشریح هدف های سازمانی اساسا دشوار است، مدل های مبتنی بر هدف رضایت بخش تلقی نشدند. این امر سبب شد ه مدل های سیستمی پیشنهاد شود، مدل های مبتنی بر سیستم بر نتایج خاصی تمرکز نداشتند بلکه بر ابزارهای ضروری جهت نیل به اهداف تاکید داشتند.بر اساس مدل سیستم- منبع سازمان هایی اثربخش هستند که توان کسب منابع لازم برای نگهداری سیستم ها را داشته باشند. مدل های مبتنی بر فرآیندهای درونی فرض می کند هر چه اعضای سازمان مجتمع تر باشند، جریان اطلاعات هموارتر است و یا اینکه هر چه رضایت کارکنان بیشتر باشد سازمان اثر بخش تر است.(Lachman and Wolf, 1999)
رویکرد سیستمی هم بیان می کند که سازمان ها از قسمت های فرعی مرتبط به هم تشکیل شده اند و اگر بخشی از سازمان ضعیف عمل کند، اثر عملکرد ضعیف آن بر عملکرد کل سیستم موثر واقع می شود، این نظریه هم توجه خود را به عواملی از قبیل ستاده ها، ارتباطات داخلی و رضایت مندی شغلی معطوف می دارد.(رابینز، 1383)
با توجه به همه توضیحات ارایه شده مدل مک لین و دلون برای این تحقیق انتخاب شد.
6-1 مدل تحلیل تحقیق:
مک لین و دی لون (1992) پیشنهاد می دهند که معیارهای موجود کیفیت سیستم های اطلاعاتی در شش بــــعد اصلی طبقه بندی شوند که عبارتند از: کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات، کاربرد سیستم، رضایت کاربر، تأثیر بر افراد و تأثیر سازمانی.(مک لین و د لون، 2003)
شکل شماره 1-1: مدل ارزیابی موفقیت سیستم دلون و مک لین
منبع:DeLone and Mac Lean, 1992
7-1 اصطلاحات و واژگان کلیدی:
کیفیت سیستم: کیفیت سیستم بدین مساله توجه دارد که آیا در سیستم اشکالی وجود دارد یا نه، کیفیت سیستم، سازگاری با کاربر واسط، استفاده آسان، سرعت پاسخگویی در سیستم های تعاملی، مستند سازی و گاهی اوقات، کیفیت و مراقبت از رمزهای برنامه است. ( (Seddon and kiew, 1994
کیفیت اطلاعات: به جا بودن، صحت، ارتباط و به فرمت اطلاعاتی که در یک فناوری اطلاعات ایجاد می شود مرتبط است . ( (Seddon and kiew, 1994
کاربرد سیستم: منظور استفاده حقیقی از سیستم اطلاعات است. کاربرد سیستم میزان استفاده از فناوری اطلاعات در شغلهای کاربران و تعداد دفعاتی که از بسته های فناوری اطلاعات در شغلشان استفاده می کنند، است . (Huff, Igbaria, Pavir, 1989)
رضایت کاربران: رضایت متقابل بین کاربران و سیستم اطلاعات را بررسی میکند.رضایت کاربران شایستگی سیستم،اثربخشیسیستم، کارایی سیستم و رضایت عمومی از سیستم را در بردارد. (Yip, 1992)
تاثیر فردی : تاثیر مستقیم اطلاعات بر عملکرد کارکنانش را بررسی میکند. تاثیر فردی با بهره وری وظیفه ،خلاقیت دروظیفه،رضایت مشتری و کنترل مدیریت اندازه گیری میشود.Torkzadeand doll, 1998) )
تاثیر سازمانی: اثر سیستم اطلاعات بر تمام عملکرد سازمانی را بررسی می کند. تاثیر سازمانی با کاهش هزینه های مدیریت دولتی، بهبود تصویر سازمانی، افزایش عملکرد داخلی و رضایت مشتری اندازه گیری می شود. (Sabherwal, 1999)
8-1 روش جمع آوری اطلاعات:
برای جمع آوری داده های مربوط به مبانی نظری و استخراج عوامل و شاخص های اولیه از منابع کتابخانه ای و اینترنتی شامل کتب، مقالات و مطالعات موردی استفاده شده است. جهت گرد آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز به منظور بررسی فرضیات تحقیق از پرسشنامه استفاده شده است.
9-1 جامعه آماری و روش نمونه گیری:
جامعه آماری این تحقیق از بین کارکنان و مدیران سازمانهای جنگلداری و فرمانداری شهر نوشهر انتخاب شده است و روش نمونه گیری در این تحقیق، تصادفی ساده است.
10-1 روش تجزیه و تحلیل:
در این تحقیق به دو روش توصیفی و استنباطی به تحلیل داده های به دست آمده از محل پرسشنامه پرداخته می شود. در سطح توصیفی با استفاده از مشخصه هایی نظیر فراوانی به تحلیل ویژگی های جامعه پرداخته شد. و در سطح استنباطی برای تعیین نرمال بودن از نمودارهای هیستوگرام و کیو-کیو (Q-Q) استفاده شده است. و چون تمامی متغیرها نرمال بودند برای تعیین همبستگی از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شده است.
11-1 قلمرو تحقیق:
قلمرو مکانی: قلمرو مکانی تحقیق سازمانهای دولتی شهرهای نوشهر است. مطالعه موردی جنگلداری و فرمانداری نوشهر
قلمرو زمانی: تحقیق از اسفند سال 89 شروع و تا پایا ن آذر 90 پایان می یابد.
قلمرو موضوعی: پژوهش حاضر پس از بررسی پیشینه نظری در مورد فن آوری اطلاعات و عملکرد فردی و سازمانی، محدود به متغیرهای یاد شده خواهد بود.
فصل دوم:ادبیات تحقیق
1-2 بخش اول: فناوری اطلاعات
1-1-2 اطلاعات:
اطلاعات عبارت از داده هایی است که در بافتی و با معنی جا گرفته و در اختیار دریافت کننده قرار داده می شود تا از آن ها برای تصمیم گیری استفاده کند. اطلاعات متضمن انتقال و دریافت آگاهی و دانش است.اطلاعات، آگاهی و هوشیاری می دهد و از عدم اطمینان می کاهد.)(Clare & stufeley, 1995
دیویس و اولسون معتقدند که اطلاعات بر تصورات و تجسم ذهنی می افزاید و اطلاعات قبلی را اصلاح و یا تصدیق می کند و یا ارزش شگفت انگیزی دارد که در آن خبری مطرح می شود که دریافت کننده یا آن را نمی دانسته و یا نمی توانسته آن را از قبل پیش بینی کند؛ اطلاعات معمولا ساختار یافته و شکل یافته است و بنابراین اساس این گونه تعریف می شود، انتخاب مقدار مناسبی از اطلاعات خام که برای کاهش جهل و ناآگاهی یا برای کم کردن جنبه ها و قسمت های تاریک و نامعلوم در فرآیند تصمیم گیری مورد استفاده قرار می گیرد. ( قاضی زاده، 1376)
2-1-2 فرق داده و اطلاعات:
داده ها، حقایق جمع آوری شده از اندازه ها و مقادیر یا مشاهدات درباره ی افراد، وقایع یا موضوعات است که به تنهایی معنای واقعی ندارند ولی اگر بخواهد ارزشی کسب کند و دارای معنی شود لازم است تعبیر و تفسیر شود. (برچ ونیتزکی، 1376) در واقع اطلاعات، همان داده های پردازش شده اند.
3-1-2 سیستم های اطلاعاتی و فن آوری اطلاعات:
تعاریف متعددی از سیستم اطلاعاتی، در رشته های مانند مدیریت، علوم کامپیوتر، مهندسی نرم افزار، و علوم کتابداری و اطلاع رسانه ای ارائه شده است. تعریف موجود در واژه نامه ی انجمن کتابداری آمریکا (یانگ1 ،1973) تعریفی جامع از سیستم های اطلاعاتی است که به شرح زیر می باشد:
یک سیستم کامل طراحی شده برای تولید، جمع آوری، سازماندهی ( پردازش)، ذخیره، بازیابی و اشاعه ی اطلاعات در یک موسسه، سازمان یا هر حوزه تعریف شده دیگر از جامعه.
بر اساس این تعریف، سیستم اطلاعات محدود به سازمان نمی شوند و می توانند در محدوده ای وسیع تر از سازمان، به عنوان مثال یک شهر نیز موضوعیت یابند.
خیلی از سیستمهای اطلاعات کاملا کاغذی و دستی هستند، اما اطلاعات از طریق آنها جریان پیدا می کند و ممکن است مانند ساعت دقیق کار کنند و اصلا نیاز نباشد از رایانه استفاده شود. اما فناوری اطلاعات به مجموعه ای از ابزار اشاره دارد که می توانند در اجرای سیستم اطلاعات بکارگرفته شوند. واژه ی فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لویت و وایزلر در سال 1985 به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم گیری ها و پردازش اطلاعات در سازمان به کار گرفته شد در مفهوم رایج، فناوری به مجموعه ای از سخت افزار و تجهیزات دلالت دارد. (Scarbrough & Corbett, 1992)
اما بسیاری از محققان آن را نه تنها سخت افزاری که در انجام کارها مورد استفاده قرار می گیرد. بلکه مهارت و دانش کارکنان و حتی ویژگی های اشیایی که کار بر روی انجام می شود، می دانند. (Scott, 1992)
فناوری اطلاعات نه تنها با انجام پردازهای دقیق به رشد اتوماسیون کمک می کند بلکه از طریق ارائه ی اطلاعات در زمینه های مختلف فعالیت سازمان، ثروت جدیدی را برای سازمان به همراه می آورد. (Zuboff, 1988)
و این وجه تمایز فماوری اطلاعات با سایر فناوری های مورد بهره برداری در سازمان است. فناوری اطلاعات نه تنها شامل رایانه و دیگر تجهیزات، بلکه توانایی و اقدامات در نحوه ی انجام کار می شود. (Flores etal, 1988)
در فن آوری اطلاعات، فکر انسان خردمند است که تولید اطلاعات می کند. ( محمد نژاد، 1378) و ابزارها و تجهیزات الکترونیکی در واقع پشتیبان اندیشه ها و افکار نوین است.
اسکات مورتن، فناوری اطلاعات را شامل انواع رایانه ها و سخت افزار، نرم افزار، شبکه های ارتباطی که دو رایانه را به هم متصل می کنند. شبکه های عمومی و خصوصی و ترکیب رایانه ها و فناوری ارتباطات و سیستم هایی که رایانه های شخصی را به ابر رایانه ها متصل می کنند و شبکه ی گسترده ی جهانی که از یک سلسله رایانه های قدرتمند تشکیل شده است، می داند.
طبق نظر لوکاس، فن آوری اطلاعات به اشکال مختلف فناوری گفته می شود که به پردازش، نگهداری و تجهیزات انتقال داده، مانند فکس یا حتی موبایل است. (Lucas, 1996)
هاگ، فناوری اطلاعات را ابزارهای رایانه محوری می داند که افراد به منظور کار با اطلاعات و پشتیبانی و پردازش اطلاعات مورد نیاز از آن استفاده می کنند. این ابزار شامل صفحه کلید، صفحه نمایش، پرینتر و نرم افزار است. (Haag etal, 2000)
از نرم افزارهایی که امروزه در فناوری اطلاعات کاربرد فراوان دارد می توان به CRMو ERP اشاره کرد؛به عنوان مثال CRM که برگرفته از عبارت مدیریت ارتباط با مشتری بوده و در ایران با نام مدیریت ارتباط با مشتری شناخته می شود؛ ارتباط با مشتریان با سازمان و نیازمندی های آنها را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می دهد.
CRM در واقع فرایندی است جهت گردآوری و یکپارچه ساز اطلاعات به منظور بهره برداری موثر و هدفدار از آنها این اطلاعات می تواند در رابطه با مشتریان، فروش، بازاریابی موثر، حساسیت و یا نیازهای بازار باشد. مدیران از فناوری اطلاعات به منظور تسهیل وظایف مدیریتی مانند طراحی سازمان، تدوین استراتژی و تصمیم گیری استفاده می کنند؛ بررسی ها نمایانگر این است که سارمان ها عمدتاا در 4 زمینه ی زیر از فناوری اطلاعات بهره می گیرند: (صرافی زاده، 1383)
1. امور پردازش اطلاعات
2. امور تصمیم گیری
3. اشتراک اطلاعات از طریق محاسبات غیر تمرکزی
4. نوآوری
4-1-2 رابطه فن آوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی:
فن آوری اطلاعات ما را قادر می سازد تا سیستم های اطلاعاتی کارآمدی به وجود آوریم، بدون کارکرد معقول فن آوری اطلاعاتی، فعالیت ها تقریبا بی فایده و بی حاصل خواهد بود. (بهان و هوملز، 1377)
در واقع می توان گفت، فناوری اطلاعات بستر مناسب را برای به کارگیری سیستم های اطلاعاتی فراهم می کند. در فن آوری اطلاعات، گام های ضروری برای تحقق عملیات سیستم های اطلاعاتی به ترتیب اولویت تعیین می شوند و نحوه ی عمل مشخص می شود. به این ترتیب لازم است که فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی در یکدیگر به صورت یکپارچه و هماهنگ ادغام شوند و نیازهای اطلاعاتی سازمان را پاسخ دهند. ( زاهدی،1378)
تعیین چگونگی کار
تعیین نیازها و اولویت ها
شکل شماره 1-2:ارتباط سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات
اطلاعات بین افراد و گروه ها در یک محیط اجتماعی در حال تبادل و گردش می باشد. در واقع در سازمان ها اطلاعات ممکن است به عنوان منابع مهمی تلقی شوند که به وسیله ی فن آوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی پشتیبانی می شوند و سیستم های اطلاعاتی به عنوان عاملی است که باعث تسهیل رد و بدل شدن اطلاعات بین محیط سازمانی می شود. (Clarke, 2000)

2-2:ماهیت فن اوری اطلاعات، سیستم های اطلاعاتی و اطلاعات
5-1-2 نقش اطلاعات در سازمان:
برخی از مدیران می اندیشند که تصمیمات خوب بوسیله ی شهود و اشراق و هوش ذاتی آنها اخذ می شود. هرچند نمی توان نقش شهود و اشراق را در تصمیمات نادیده گرفت ولی می توان گفت تصمیم خوب در شرایط محیطی با ثبات و مطمئن، تصمیمی است که از 90٪ اطلاعات و 10٪ الهام و بینش تشکیل شده است. (رضاییان ، 1380)
6-1-2 نظریه های تاثیر نظام اطلاعاتی بر سازمان:
در رابطه با تاثیر فناوری اطلاعات بر سازمان مطالعات مختلفی صورت گرفته است و نظریات مختلفی در این زمینه وجود دارد که این نظریات در قالب دو دسته پژوهشگران اقتصادی و گروهی دیگر نطریه های رفتاری هستند.
1. نظریه های اقتصادی
الف) نظریه اقتصاد خرد:
بر مبنای این نظریه فناوری اطلاعات یکی از عوامل تولید به شمار می آید که به آسانی می تواند جایگزین سرمایه و نیروی کار شود. با بکارگیری فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی و خود کار کردن بخشی از عملیات که بیشتر به صورت دستی انجام می شد به تدریج میتوان از
هزینه و حجم نیروی انسانی کاست. بر مبنای این نظریه شمار مدیران و کارکنان دفتری نیز در نتیجه کاربرد فناوری اطلاعات کاهش می یابد.
ب) نظریه داد و ستد:
بر اساس این دیدگاه شرکتها هرچه را که از بازار تهیه م یکنند هزینه است و تمامی شرکتها می کوشند تا از هزینه های خود بکاهند. عمده هزینه هایی که در یک شرکت وجود دارند را می توان با استفاده از فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی و بهره گیری آسان از پیمانکاران برون سازمانی به جای کاربرد منابع درونی از هزینه های تماس با بازار و داد و ستد بکاهد. ( دراکر2، 1988)
ج) نظریه نمایندگی:
بر اساس اسن نظریه کارفرما (مالک) گروهی نماینده استخدام می کند تا از جانب وی کارها را انجام دهند و برای انجام این کارها اختیارات محدودی به آنها تفویض می کند که این کار موجب پیدایش هزینه اجرای نمایندگی می شود. فناوری اطلاعات هزینه بدست آوردن اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن را کاهش داده و اجازه می دهد تا شرکت از هزینه نمایندگی بکاهد. ( لویت3، 1980)
2. نظریه های رفتاری
الف) نظریه تصمیم گیری و کنترل:
بر اساس این نظریه بنیان کار سازمان بر تصمیم گیری در موقعیت های نامطمئن و همراه با خطر در چارچوب قید و بندهای منطقی است. مدیران برای اخذ تصمیم متکی به اطلاعات هستند. گروه زیادی از مدیران میانی به جمع آوری اطلاعات می پردازند و تصمیم های مدیران ارشد را به کارکنان سطوح پایین می رسانند. بر اساس این نظریه فناوری اطلاعات با کاهش هزینه گردآوری و پخش گسترده اطلاعات می تواند ساختار خشک سازمان را دگرگون سازد. این سیستم ها می توانند مدیران ارشد را بی واسطه به گروه های عملیاتی پیوند داده و باعث حذف سطوح میانی شود. بر اساس این نظریه سازمانها با بکارگیری فناوری اطلاعات متمرکزتر می شوند. چرا که با کاهش فزاینده مدیران میانی، مدیران ارشد هم اطلاعات مورد نیاز خود را برای اداره سازمان به صورت مستقیم در اختیار دارند و بدون نظام اطلاعات، ساختار سازمان همچون هرمی است که همه تصمیم گیریها در بالای آن صورت می پذیرد. با وارد شدن رایانه ها به سازمانها گردآوری اطلاعات آسانتر شده و نیاز به کارکنان فرودست کمتری می باشد. در این ساختار به صورت حرف T وارونه در آمده و با گذشت زمان و گسترش فناوری اطلاعات ساختار شکل لوزی به خود می گیرد و اطلاعات به گونه ای پیوسته از هر سو گردآوری و پخش می شود. ( مالون4 ، 1997)
ب) نظریه جامعه شناختی، پایداری شیوه ها:
این نظریه بر تواناییهای انسانها و سازمان در مهار فناوری اطلاعات تاکید دارد. بنابراین سازمان آن دسته از دانش را می پذیرد که متناسب با منافع و قدرت زیر مجموعه ها، بخش ها و مدیران می باشد. در واقع گرینش برقراری قدرت متمرکز یا غیرمتمرکز در دست سازمان است.
ج) نظریه فرا صنعتی ساختار دانش گرا:
طبق این نظریه، گذار به جامعه فراصنعتی با خود دگرگونی های بنیادیت در سازمان به وجود آورده است. اختیار بجای تکیه بر سمت سازمانی، بر مبنای دانش و میل به پیشرفت استوار میگردد. شکل سازمان مسطح تر می شود زیرا کارکنان فرهیخته بیشتر مختارند و در این صورت تصمیم گیری غیر متمرکز می گردد؛ زیرا این کار در سایه افزایش اطلاعات در سازمان شدنی است.
د) نظریه های فرهنگی، فناوری اطلاعات و فرضهای بنیادین:
پاره ای از دانشمندان به ویژه مردم شناسان معتقدند که فناوری اطلاعات الزاما باید با فرهنگ سازمانی همخوانی داشته باشد تا پذیرفته شود. طبق این نظریه فناوری اطلاعات می تواند به تهدید یا پشتیبانی از فرهنگ سازمانی منجر شود.
و) نظریه های سیاسی، فناوری اطلاعات منبعی سیاسی:
سازمانها به ریز مجموعه ها و گروه های فرعی همچون بازاریابی، حسابداری و تولید تقسیم می شوند. این گروهها منافع و خواسته های جداگانه ای دارند که بیشتر اوقات بایکدیگر برخورد نموده و به رقابت می پردازند. نظریه سیاسی، نظام اطلاعاتی را پیامد برخوردها و رقابت های میان گروهی می داند که خواهان اثرگذاری بر رویه ها، روش ها و بهره مندی از منابع سازمان هستند. بنابراین فناوری اطلاعات اسیر درگیریهای سازمانی می شود؛ زیرا یکی از مهمترین منابع یعنی اطلاعات را در اختیار دارد. ( داونپورت و پیرسون5 ، 1998)
7-1-2 رویکردهای سازمان به فناوری اطلاعات:
از دیدگاه سازمانی، می توان چهار رویکرد متفاوت را در سازمان نسبت به فناوری اطلاعات مشاهده نمود. این چهار رویکرد عبارتند از: ” نادیده گرفتن” ، ” انزوا پذیری” ، ” یکپارچه سازی” و “پرستش”
نادیده گرفتن:
در حالت نخست، کارگزاران نسبت به فناوری اطلاعات بی تفاوتند و می کوشند از کنار آن بگذرند. دلایل این امر می تواند یکی از موارد عدم آگاهی یا مهارت نسبت به فناوری اطلاعات، کمبود منابع مالی، مخاطره پذیری کم، بدگمانی ناشی از تجربیات ناموفق موسسات مشابه یا ترس از تغییر و یا نبود زیر ساخت های مشابه باشد.
انزواپذیری:
در این حالت کارگزاران درک درستی از نقش اطلاعات و سواد مناسبی نسبت به فناوری اطلاعات ندارند ولی از توانایی های این فناوری آگاهی یافته اند. در این حالت اگرچه سرمایه گذاری مناسبی روی فناوری اطلاعات صورت می گیرد اما در عمل استفاده مفیدی از این فناوری نمی شود. مدیرانی که از رایانه بعنوان دکور دفتر کار استفاده می کنند و یا سازمانی که در آن سیستم دستی و مکانیزه به طور موازی و مستمر و بدون ارتباط مشخصی کار می کنند از این دو رویکرد استفاده می کنند.
پرستش:
در این حالت کارگزارات بیش از متعادل مجذوب فناوری اطلاعات شده اند و نسبت به توانایی های آن مبالغه می کنند و آن را حلال همه مشکلات سازمان می پندارند. چنین رویکردی نیز به خاطر جنبه افراطی آن معمولا به افزایش کارایی منجر نشده و به جای آنکه در خدمت اهداف سازمان قرار گیرد، خود هدف می گردد.
یکپارچه سازی:
در رویکرد یکپارچه سازی، کارگزاران سواد اطلاعاتی مناسبی دارند و اطلاعات را یک منبع کلیدی سازمانی تلقی کرده، فناوری اطلاعات را وسیله ارزشمندی برای دستیابی به اهداف می شناستد. در این رویکرد کوشش می شود بین اهداف سارمان، اطلاعات و فناوری اطلاعات، هماهنگی و یکپارچگی صورت گرفته و فناوری اطلاعات در خدمت اهداف سازمان قرار گیرد. (هیکز6،1998(
8-1-2 چارچوبهایی برای استفاده از اطلاعات:
در این مفهوم چارچوب عبارت است از «درگیر شدن با روشهایی که افراد به کار می بندند» چارچوب به ما کمک می کند تا بفهمیم چگونه فناوری اطلاعات به افراد در محیط کار کمک می کند.در واقع چارچوب عبارت است از یک مدل مفهومی که به ما کمک می کند تا فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی را بفهمیم و در رابطه با آن بحث کنیم. چارچوب روشهایی را برای ما فراهم میکند تا بتوانیم افکار و دانسته هایمان را سازماندهی کنیم و مسائل را تجزیه و تحلیل نماییم .(لوکاس 7،2000)
1- چارچوبهای تصمیم محور:
از نظر سایمون تصمیم گیری دارای سه مرحله شناخت، طراحی و انتخاب می باشد. ولی بر خلاف نظر سایمون که تاکیر بر روشها و تکنیک های تصمیم گیری داشت. آنتونی تاکید بر هدف فعالیتهای تصمیم گیری دارد. همچنین سایمون اعتقاد بر دو نوع تصمیم برنامه ریزی شده و تصمیم برنامه ریزی نشده داشته است. ولی بر خلاف این ایده بسیاری از مسائل بینابین هستند که باید به این نکته نیز توجه کنیم. تصمیمات برنامه ریزی شده به طور سنتی به وسیله عادت، تکرار و همچنین توسط قوانین و رویه های مشخص اتخاذ نمی شوند. از جمله فنون جدید برای حل این نوع مسائل می توان به پژوهش عملیاتی، تحلیل ریاضی، مدل سازی و شبیه سازی اشاره نمود. تصمیمات غیر برنامه ریزی شده میل به سوی قضاوتی شده و شهودی بودن دارند.
2- چارچوب ترکیبی:
یکی از طبقه بندیهای مشهور مربوط به چارچوب گری و اسکات مورتن می باشد. در این مدل مورتون بیان می کند که استفاده از واژه های تصمیمات ساختاری و غیر ساختاری مناسب تر از واژه های برنامه ریزی شده و برنامه ریزی نشده می باشد. در تصمیمات ساختاری مازهای سه گانه ( تشخیص، طراحی و انتخاب) کاملا مشخص و ساخت یافته هستند ولی در تصمیم های غیر ساختاری، تمام سه مرحله غیر ساخت یافته هستند و هر تصمیمی بین این دو طیف باشد نیمه ساختاری نامیده می شود( گری و مورتن8، 1971)
2-1 جدول چارچوب گری و اسکات مورتن
برنامه ریزی استراتژیککنترل مدیریتی کنترل عملیاتی طبقهمکان یابی صنعت، حمل و نقلبودجه بندی گزارشهای پرسنلیپردازش و فرآیند سفارش و حسابداری پرداختهاساخت یافتهشروع به تولید محصول جدیدتحلیل واریانسکنترل موجودیها ، برنامه ریزی تولیدنیمه ساخت یافتهبرنامه ریزی برای تحقیق و توسعه مدیریت منابع انسانیمدیریت نقدی ( موجودی)غیر ساخت یافتهبسیاری از افراد صاحب نظر در زمینه فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی اعتقاد دارند که تصمیمات غیر ساخت یافته بیشترین هزینه را برای سازمان در بردارند و توسعه سیستم هایی برای حل مسائل غیر ساخت یافته بزرگترین چالش برای سازمانهای امروزی است و بدون شک در مقایسه با مسائل ساخت یافته از میزان ریسک بالاتری برخوردار است. در واقع هدف و تکنیکهای طراخی تصمیمات ساخت یافته از غیر ساخت یافته هدف سیستم های اطلاعاتی معمولا عبارت است از توسعه پردازش اطلاعات، ولی در تصمیمات غیر ساخت یافته هدف سیستم های اطلاعاتی، توسعه سازمان و ارائه خروجیهای اطلاعاتی بیشتری برای تصمیم گیرندگان است.
3. چارچوب هارلود لویت:
چارچوب گسترش یافته ای توسط هارولد لویت ارایه شده است که دیدگاه جدیدنری را ارائه می دهد. شکل ریز بیان می کند که سازمانها ساختارهای داخلی را گسترش می دهند تا افراد بتوانند وظایف شغلی خود را انجام دهند. در این شکل فناوری اطلاعات از دیگر اشکال فناوری جدا شده است بدین علت که فناوری اطلاعات نقش کانونی در پیوند دادن اجزا سازمان با یکدیگر ایفا می کند تا سازمان بتواند وظایف خود را انجام دهد. جنبه خاص این مدل این است که تغییر خاص در یک بخش باعث تغییر در بخش های دیگر می شود. جدول زیر شرح جزییات مدل را مشخص می کند. ( لویت9، 1998)
شکل 3-2: چارچوب لویت
جدول 2-2: تشریح چارچوب لویت
الف) ساختار سازمانی:
ساختار رسمی سازمانی ( سلسله مراتب، تیم های کاری)
نقش های سازمانی مسئولیتها
اهداف سازمانی، استراتژی ها، خط مشی ها
ساختار روابط غیر رسمی، فرهنگ
مکانیزمهای رسمی و غیر رسمی پردازش اطلاعاتب) افراد:
عوامل داخلی: من، آموزش، دانش، مهارتهای مدیریتی، مهارتهای رهبری، نوع شخصیت، سبک شناختی
عوامل انگیزشی: اهداف شخصی، مطلوبیتها
عوامل بین شخصی: نسبت و روالط میان سازمان، دوستان|، اتحادها، فرآیندهای کنترل

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

عوامل بیرونی: نقش ها، مسئولیت ها، پست های سازمانیج) وظایف:
مقولات مدیریتی: بررسی دقیق، سازماندهی، انگیزش، نظارت و کنترل
فعالیت های تکراری و فعالیت های غیر تکراری
سطح فردی، یادگیری، ارتباطات، تصمیم گیری، اجراد) تکنولوژی:
ساختار دارایی های فیزیکی، زمین، ساختمان، کارخانجات، تجهیزات.
ساختار داراییهای مالی/توزیع جغرافیایی منابعه) فناوری اطلاعات
پایگاه داده ها، وسایل ذخیره سازی
توانمندیهای محاسباتی، نرم افزار
توانمندیهای ارتباطی، شبکه ها
پایگاههای دانش
طرحهای اطلاعاتیو) محیط
اقتصاد ملی و جهانی
مشتریان، عرضه کنندگان و رقبا
تولیدات، جایگزین ها / نوآوریهای تکنولوژی4-چارچوب گری و اسکات مورتون:
چارچوب ارایه شده توسط گری و اسکات مورتون برای 3 دهه توانست به عنوان یک پارادایم باقی بماند. اما ما در حال حاضر با بسیاری از انواع سیستم ها و فناوری های جدید نسبت به موقعی که این چارچوب مطرح شد روبرو هستیم. سیستم هایی را که اخیرا مطرح نموده اند ممکن است که توسط افراد، گروه های کاری یا سازمانها استفاده شود یا حتی ممکن است این سیستم ها بین سازمانی باشند که یک یا بیش از چند سازمان را به هم متصل می سازند. مدلی که ارائه شده است شرح می دهد که فناوری اطلاعات افراد، گروه های کاری و سازمانها را پشتیبانی می نماید. افراد از این فناوری کمک می گیرند تا وظایف مدیریتی از این قبیل طراحی سازمان، فرموله کردن استراتژی سازمان، تصمیم گیری و از این قبیل وظایف را انجام دهند. ( لوکاس10، 2000)
4-2:چارچوب گری و اسکات مورتون
بخشهای کلیدی این چارچوب عبارتند از:
تمرکز بر سازمان به عنوان جز اصلی مطالعه فناوری اطلاعات
نقش فناوری اطلاعات در پشتیبانی تصمیمات و وظایف مدیریتی
ماهیت تسری یابنده فناوری اطلاعات در سازمان
9-1-2 مدل سیاسی فناوری اطلاعات:
جدول زیر نشان دهنده یک مدل سیاسی از فناوری اطلاعاتی در سازمان است. ( دانپورت11 و همکاران، 1992)
3-2:مدل سیاسی فناوری اطلاعات


پاسخ دهید