هدف اصلی 5
هدف فرعی 5
1-3 . ضرورت انجام تحقیق 5
1-4 . سئوالات پژوهشی 5
1-5 . فرضیات 6
1-6 . روش تحقیق 6
1-7 . روش گردآوری اطلاعات 6
1-8 . ابزار گردآوری اطلاعات 6
1-9 . روش تجزیه و تحلیل داده ها 6
1-10 . محدودیت های تحقیق 6
فصل دوم: ادبیات موضوعی پژوهش 7
2-1 . تعریف مفاهیم 8
2-1-1 . انونس 8
2-1-2 . پوستر 8
اجزای اصلی تشکیل دهنده پوستر 9
الف. عناصر تصویری 9
ب. عناصر نوشتاری 9
2-1-3 . فیلم9
2-1-4 . سینمای ایران10
2-1-5. رویکرد سیاست در سینما10
2-1-6. پوستر فیلم در ایران11
2-1-7 . پیشینه تحقیق 14
کتاب ها14
مقالات14
فصل سوم: جامعه شناسی سینما 17
نظام سیاسی و نظام فرهنگی18
سیاست فرهنگی20
تحلیل سیاست های فرهنگی و سینمایی دولت در دهۀ 1370( 1370 تا 1380)21
سیاستهای فرهنگی و سینمایی دولت در دهۀ 1380 ( 1380 تا 1390 )25
جایگاه جشنواره‌ی فیلم فجر27
روند فیلم های سینمای دهه 8028
فصل چهارم: تجزیه تحلیل پوستر فیلم های دهه 8035
طراحی عنوان فیلم36
تصویر پوستر فیلم39
نکات مهم در طراحی پوستر فیلم41
الف. جلب توجه41
ب. نمادگرایی42
ج. انگیزه ای برای دیدن فیلم43
د. ایجاد درخواست دو جانبه45
ه. سبک، نگاهی که با فیلم سازگار باشد45
و. ظاهر ماندگار و مطابق با سایر فرمت ها46
ر. قابل فهم بودن46
بررسی پوستر و فیلم های دهه 8047
تصویر4-8. گزیده ی پوسترهای سال 138049
تصویر4-9. گزیده ی پوسترهای سال 138150
تصویر4-10. گزیده ی پوستر سال 138251
تصویر4-11. گزیده ی پوستر سال 138352
تصویر4-12. گزیده ی پوسترهای سال 138453
تصویر4-13. گزیده ی پوستر سال 138554
تصویر4-14. گزیده ی پوستر سال 138655
تصویر4-15. گزیده ی پوستر سال 138756
تصویر4-16. گزیده ی پوستر سال 138857
تصویر4-17. گزیده ی پوستر سال 138958
جدول‌ 4-1. فیلم های اکران شده دهه 8059
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری66
منابع70
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول 4-1. 59
جدول 4-2. 60
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
تصویر4-1.پوسترهای فیلم سینمایی دعوت 41
تصویر4-2. پوسترهای فیلم سینمایی فقر و فحشا، ماه وش 42
تصویر4-3. پوسترهای فیلم سینمایی خواهران غریب،میم مثل مادر،جیب بر خیابان جنوبی 43
تصویر4-4. پوستر فیلم سینمایی آل44
تصویر4-5. پوستر فیلم سینمایی شبانه روز45

تصویر4-6. جلد سی دی فیلم سینمای عروسک فرنگی 46
تصویر4-7. پوسترهای فیلم سینمایاخراجی های 1، 2، 3 47
تصویر4-8. گزیده ی پوسترهای سال 138049
تصویر4-9. گزیده ی پوسترهای سال 138150
تصویر4-10. گزیده ی پوستر سال 138251
تصویر4-11. گزیده ی پوستر سال 138352
تصویر4-12. گزیده ی پوسترهای سال 138453
تصویر4-13. گزیده ی پوستر سال 138554
تصویر4-14. گزیده ی پوستر سال 138655
تصویر4-15. گزیده ی پوستر سال 138756
تصویر4-16. گزیده ی پوستر سال 138857
تصویر4-17. گزیده ی پوستر سال 138958
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
پوستر اعلان یک رو چاپ که به طور معمول فاقد تا خور و عطف است و در اغلب موارد بر روی سطح مورد نظر چسبانده می شود، از متداول ترین گونه های گرافیک است که به شکل امروزی، پیشینه ای در حدود دو قرن دارد. اصطلاح پلاکات و آفیش نیز به همین معنی مورد استفاده قرار می گیرند . اگرچه آفیش در ایران بیشتر به پوسترهایی گفته می شود که برای فیلم های سینمایی تهیه شده اند.
پوستر همگام با شکل گیری گرافیک، و متاثر از تحولات اجتماعی در اروپا و آمریکا (وقوع جنگ جهانی نخست، انقلاب روسیه، جنگ جهانی دوم و ظهور سرمایه داری) و در تعاملی با آن، سیر صعودی خود را پیمود و به عنوان ابزاری کارآمد در خدمت تبلیغات پیام مورد لزوم (فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و….)تا به امروز وظیفه خود را به نحو کاملی به انجام رسانیده است.
پوستر معمولا به صورت عمودی طراحی و ارائه می شود اگرچه طراحی افقی و یا عمودی و یا هر حالت دیگر آن متناسب با موضوع، تصاویر انتخابی و محل نصب پوستر تعیین و تعریف می شود.
پوستر از جمله گونه‌های گرافیکی است که باید همزمان و در میان دیگر انواع گرافیک، تاثیر خود را بر مخاطب داشته باشد و این تاثیر به دلیل اثر گذاری سایر محصولات در کنار آن، باید در حداقل زمان صورت پذیرد. در طراحی یک پوستر پس از جمع آوری اطلاعات تصویری و نوشتاری لازم، نخستین مرحله تصمیم گیری درباره قطع، نسبت اضلاع و جهت قرارگیری آن است.
پرهیز از زیاده گویی بصری از دیگر نکاتی است که باید در طراحی پوستر مورد توجه قرار گیرد.
شاید به توان گفت پوسترهای سینمایی زیر مجموعه ای از پوسترهای فرهنگی هستند ولی به دلیل اهمیت موضوع کار (صنعت سینما) و گستردگی آن، به طور مجزا آورده می شود.
در طراحی این ژانر از پوستر ها، به طور معمول کادر پنج به هفت، حالت عمودی و ابعاد 50 در 70 سانتی متر و یا 100در 70 سانتی متر انتخاب می شود.
به صورت پیش فرض نام فیلم با بزرگترین اندازه قلم و در قابل دیدترین بخش پوستر قرار می گیرد. در صورتی که ژانر فیلم صرفا تجاری باشد و به عبارت دیگر هنرپیشه فیلم تعیین کننده تماشاگر باشد، ترجیحا تصویر بزرگی از هنرپیشه تزئین کننده پوستر خواهد بود. به طور معمول نام کارگردان بلافاصله در کنار عنوان فیلم (بالا یا پایین آن) درج می شود.
چنان چه هنرپیشه یا هنرپیشگان فیلم در زمره سوپراستارهای صنعت سینما باشند، بایستی نام آن ها به صورت کاملا قابل تشخیص از دیگر عوامل فیلم آورده شود. قید کردن مواردی هم چون فیلمبردار، نویسنده فیلم نامه، تدوین کننده، و … از قواعد طراحی پوستر فیلم است ( مسئولیت و تصمیم گیری در مورد درج یا عدم درج این نوع اطلاعات برعهده تهیه کننده است)در فضاسازی پوسترها ژانر فیلم های اصطلاحا هنری، امکان شکستن قواعد یاد شده میسر است و بدلیل خاص بودن مخاطبان این گونه فیلم ها، به همان نسبت ویژه کردن طراحی(تغییر ابعاد متداول، نحوه لی اوت، جهت قرار گیری کادر و …) ممکن و پذیرفتنی خواهد بود.
ویژگی دیگری که در پوستر های سینمایی به مراتب بیش از دیگر گونه های پوستر شاهد آن هستیم، امکان و متداول بودن طراحی بیش از یک طرح برای موضوع واحد است.
امروزه حتی در ایران نیز طراحی دو یا سه پوستر برای یک فیلم امری معمول است. ضرورت اقناع و جلب رضایت مخاطبان متنوع و متعدد یک فیلم سبب شده است که تبلیغ کنندگان و تهیه کنندگان صنعت سینما گاه برای یک عنوان فیلم تا ده مورد پوستر تولید و ارائه کنند.
اگرچه توجه به این نکته ضروری است که این تنوع در تولید نباید سبب آشفتگی شیوه شود. به عبارت دیگر، رد پا و هویتی مشخص و غالب در اکثریت این پوسترها، همواره به بیننده یادآوری می کند که این مجموعه از یک خانواده است. رعایت نوع قلم نوشتار، رنگ های مورد استفاده، چیدمان عناصر بصری و … از جمله عوامل ایجاد و حفظ این فضای هماهنگ هستند. برای طراحی پوستر یک فیلم مناسب است طراح خود با دنیای سینما بیگانه نبوده و ترجیحا با اصول و قواعد آن آشنایی مقدماتی داشته باشد. هم چنین ضروری است تا طراح گرافیک، فیلم را چند بار ببیند و برای انتخاب مسیر بصری و مفهومی پوستر با کارگردان، فیلمبردار، تهیه کننده و حتی الامکان بازیگران نقش نخست هم فکری و هماهنگی داشته باشد. اگرچه در غالب موارد، نکاتی مانند سکانس های کلیدی فیلم( سکانس آغازین و پایانی به همراه سکانس های معدودی در طول فیلم) نوع موسیقی فیلم، فضاسازی رنگی (تاکید بر روی رنگی خاص و یا تیرگی و روشنایی فضای فیلم) چگونگی قلم نوشتار عنوان بندی و مسائلی از این دست، مسیر ابتدایی طراحی پوستر را مشخص می سازد.
توجه به این نکته الزامی است که اگرچه پوستر فیلم را نوعی ویترین فیلم می دانند ولی با توجه به حضور پررنگ انونس سینمایی و پخش تلویزیونی تیزر فیلم، و هم چنین عدم نیاز تخلیه بصری و تخلیه مفهومی پوستر فیلم، بر خلاف نظر برخی که معتقدندپوستر فیلم باید موضوع فیلم را به مخاطب منتقل کند، باید گفت که این وظیفه بویژه و بیشتر بر عهده ی تبلیغات تلویزیونی و سینمایی گروه تبلیغات فیلم است و گرچه نمی توان منکر مسئولیت پذیری پوستر فیلم در این زمینه شد ولی درصد این مسئولیت به مراتب کمتر از تبلیغات ذکر شده است، لذا در طراحی پوستر فیلم نیز آن چه بیش از هر چیز می تواند و باید مورد توجه قرار گیرد، جذابیت های بصری(در نگاه نخست) و البته ارتباط مناسب پوستر با موضوع فیلم است.”عابدی، 1388، ص55 – 60″
حال اگر نگاهی اجمالی به سینمای دهه هشتاد داشته باشیم در می یابیم که؛ دهه هشتاد، دهه تضعیف انگیزه‌ها بوده است. خواهیم دید آثاری که باید محتوای مناسب و شایسته داشته باشد کمتر تولید شده و انگیزه عوامل تولید‌کننده فیلم هم تا حد زیادی پایین آمده است. علت عمده آن را باید در تاثیر اجتماع بر سینما دانست اما به نظر می رسد سیاستگذاری سینمایی و تدبیر مدیران سینمایی در این مدت تاثیر زیادی داشته است.
اگر نگاهی به تغییرات در این دوره داشته باشیم خواهیم دید مدیران نظارت و ارزشیابی و مدیران سینمایی تعویض شدند و بر روند سینما تاثیر گذاشته اند و ما شاهد پایین آمدن معنویت در فیلم‌ها هستیم. به طور کلی سینما روز به روز بر خلاف انتظاری که می‌رود از معنویت تهی می‌شود و به سمت ساده اندیشی، به سمت بعضاً ابتذال و ساده گرفتن سلیقه مخاطب می‌رود.
از سوی دیگر ماهواره‌ها و رسانه‌های غربی و هجوم هالیوود را هم داریم. همه عوامل دست به دست هم داده، و ما در این دهه شاهد ریزش مخاطبین و گرایش مخاطب به سمت کانال‌ها و فیلم‌های خارجی بوده ایم. “راست گفتار،1/2/1391”
علت عمده تاثیر شرایط اجتماعی است، اما سیاست‌های مدیران سینمایی در رسیدن سینما به این نقطه بی‌تاثیر نیست.در هر صورت بحث پژوهش حاضر بیشتر حول محور تاثیر سیاست گذاری جامعه بر تولیدات سینمایی و تبلیغات آن می باشد. در ادامه کار نیز به تقابل دو گفتمان اصول گرا و اصلاح طلب و تعامل دو نظام سیاسی و فرهنگی هر گفتمان پرداخته می شود و به تقابل و حتی ستیزشان، که گاه به مثابه‌ی بیماری در حوزه‌ی فرهنگ عمل می کند، اشاره می شود.
در واقع متن پیش رو تلاشی است برای معرفی، شناخت و بررسی تولیدات فرهنگی (فیلم های سینمایی و پوسترهای سینمایی) دهه80 ایران که بیشتر در چه مسیری قرار گرفته اند و موضوع بیشتر آن ها در مورد چیست و هم چنین عوامل اصلی تاثیر گذار را برررسی می کنیم.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

طرح تحقیق
1-1 . بیان مسئله
با گذشت سه دهه از انقلاب اسلامی، پوستر و فیلم های سینمایی پیشرفت چشمگیری داشته اند؛ به خصوص اگر به دهه 70 نگاهی اجمالی بیندازیم می بینیم که از لحاظ موضوع، بیان، نوع کارکرد فیلم ها و پوستر ها و حتی پردازش به ساختار پوستر در جایگاه خوبی قرار داشته اما از نیمه دوم دهه 80 با افت چشمگیر فیلم های خوب و همچنین پوسترهای هنری رو به رو هستیم.
همین دلایل ما را بر آن داشته است تا در زمینه‌ی پوستر و فیلم های سینمایی دهه 80 به بررسی بپردازیم ونگاهی اجمالی به جایگاه، نقش و تأثیر گذاری جامعه و سیاست گذاری حاکم برآن دوره داشته باشیم. دلیل انتخاب این دهه نیز جهت گیری فیلم ها است که تفاوت چشمگیری در نیمه اول با نیمه دوم داشته که این جهت گیری باعث شده تا مجوز لازم را بعضی از فیلم ها بعد از چند سال تعویق بدست آورند.
حال این پژوهش به دنبال یافتن پاسخ هایی مناسب و مستند برای این سوالات می باشد که طی دو دهۀ اخیر، تعامل دو نظام سیاسی و فرهنگی کشور، به ویژه در عرصه‌ی سینما، چگونه بوده است؟
در این بررسی با تلفیق دو نوع جامعه شناسی سیاسی و جامعه شناسی سینما سعی می شود تا رابطه‌ی قدرت دولتی(نظام حاکم) و قدرت اجتماعی (مردم) در زمینۀ سینما تبیین شود؛ و در ادامه نیز به فضاسازی پوسترهای تبلیغاتی فیلم ها و باید و نبایدهای آنان توجه می شود.
1-2 . اهداف
هدف اصلی
هدف از اجرا: بررسی تاثیر سیاست گذاری های حاکم بر تولید و روند فیلم های جامعه و نحوه‌ی تبلیغات می باشد.
هدف فرعی
بررسی در زمینه پوستر های سینمایی، چگونگی ترکیب بندی آن ها، رنگ گذاری و فضا سازی و روند شکل گیری آن در دهه 80
1-3 . ضرورت انجام تحقیق
با توجه به این که آثار زیادی در این دهه تولید شده اما افت کیفیتی نسبتا شدیدی را داشته است و افول چشمگیر و کنارگیری بسیاری از کارگردانان و هنرمندان و همچنین تعطیلی خانه سینما و … این امررا میسر می سازد تا علل افت فیلم ها و قوانین دست و پاگیر تبلیغات را مورد پژوهش قرار دهیم.

1-4 . سئوالات پژوهشی
1. تعامل دو نظام سیاسی و فرهنگی و هنری کشور، به ویژه در عرصۀ سینما، چگونه بوده است؟
2. دولت براساس چه رابطه ای با مردم، به سیاست گذاری در حوزه سینما اقدام می کند؟
1-5 . فرضیات
تغییرات حاکم بر ویژگی های سبکی پوستر فیلم ایران با شرایط فرهنگی و اجتماعی این دوران و خصوصاً شرایط حاکم بر فیلم های این دوره قابل تطبیق است.
به نظر می رسد سیاست گذاری حاکم بر جامعه تاثیر مستقیمی بر روند و تولید فیلم ها و تبلیغات دارند و خود حکام جامعه بر فروش و یا عدم فروش یک فیلم دست دارند.

1-6 . روش تحقیق
این تحقیق از لحاظ جهت گیری های پژوهش از نوع توصیفی _ تحلیلی می باشد و از جهت استراتژی های پژوهش از نوع همبستگی دو متغیری است که سیاست گذاری حاکم به عنوان متغیر مستقل و پوستر فیلم دهه 80 ایران به عنوان متغیر وابسته مد نظر است.

1-7 . روش گردآوری اطلاعات
گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و با مطالعه ی منابع مکتوب، پایان نامه ها، مقالات و طرح های پژوهشی و … انجام شده است. پوسترهای جمع آوری شده در این پایان نامه کاملا اتفاقی و برحسب تصادف انتخاب شده است.

1-8 . ابزار گردآوری اطلاعات
اطلاعات به روش متن خوانی و فیش برداری گرد آوری شده است.
1-9 . روش تجزیه و تحلیل داده ها
در این پژوهش پس از استخراج داده ها به شیوه ی دستی و طبقه بندی آن ها ، با استفاده از عقل و منطق و اندیشه و نظر منتقدان به تجزیه و تحلیل آن ها پرداخته شد. (از روش تجزیه و تحلیل کیفی استفاده شده است).

1-10 . محدودیت های تحقیق
کمبود وقت و در دسترس نبودن منابع مورد نیاز و هم چنین نبود کتاب هایی در این زمینه .
فصل دوم ادبیات موضوعی پژوهش
2-1 . تعریف مفاهیم
2-1-1 . انونس
به تبلیغاتی که برای معرفی فیلم های سینمایی تولید می شود می گویند.”عابدی،1388،ص98″
2-1-2 . پوستر
پوستر وسیله ای برای تبلغات محسوب می شود. که باید ویژگی های خاصی داشته باشد تا مخاطب خود را جلب کند و پیام مورد نظررا به ببیننده برساند؛ زیرا ممکن است مخاطب خیلی سریع از جلوی آن عبور کند پس باید موارد بیان آن رسا باشد.
واژه پوستر در زبان فارسی آگهی دیواری یا دیوارکوب، در زبان عربی “اعلان”، در زبان فرانسوی “آفیش” نام گرفته است. آفیش در ایران بیشتر به پوسترهایی گفته می شود که برای فیلم های سینمایی تهیه شده اند.
پوستر اعلانی است که مخاطب و یا بیننده درکم ترین زمان بتواند موضوع آن را درک کند و در واقع پیام را به طور کامل به شخص انتقال دهد. مواردی از قبیل تکنیک نوآوری، صفحه آرایی، رنگ آمیزی و کمپوزسیون همگی در رساندن پیام به مخاطب نقش به سزایی دارند.
پوستر صفحه‌ای با پیامی روشن و گویاست که در آن از دو عنصر کلام و تصویر استفاده شده و بیننده، با نگاهی سریع و گذرا، پیام آن را درک کند. پوستر به‌عنوان رسانه‌ای خبری، پدیده‌ای آشنا و نیرومند در اطلاع‌رسانی است. پیام‌های پوستر، فوری و کوتاه در زمینه‌های صنعتی، تجاری، حکومتی، سیاسی، و مانند آن است. آنچه پوستر را از دیگر رسانه‌ها متمایز می‌سازد، نیاز مبرم به رساندن سریع پیام و سرعت در برقراری ارتباط با بیننده پوستر است.
پوستر پدیده‌ای است که می‌تواند با چهار ویژگی محتوا، ارزش‌های برجسته هنری، کیفیت‌های تبلیغاتی، و درک عامه، تجربه‌ای را به بیننده ارائه دهد و بیان‌کننده مسائل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، هنری و تغییرات زمان باشد؛ زیرا ارتباطات بصری یکی از بهترین شیوه‌ها برای ارائه نظر و برانگیختن تفکر انسان است.
پوسترسازی رشته‌ای از هنر گرافیک است. پوستر نخستین هنرپاپ و نخستن فرم هنری بود که به چیزهای زندگی عادی به شیوه خاص خویش یعنی بی پروایی محض و پیش پا افتادگی محض پرداخت. پوستر هنری برونگر است. درهنگام طراحی یک پوستر باید در مرحله اول موارد استفاده آن مورد نظر قرار گیرد.
امروزه اکثر ارتباطات روزمره وابسته به تبلیغات است، تبلیغاتی همگانی و مؤثر در زندگی، تبلیغاتی برای به جریان افتادن و پیشرفت ارتباطات، عرصه خدمات و کالاها و …، تبلیغاتی برای فراخوانی، هشداردادن، بازداشتن، تشویق و ترویج کردن و مؤثرترین ابزار تبلیغاتی که می تواند جواب گوی تمامی این مسائل شود پوستر است، که در دید همگان عرضه می شود و بدلیل قابلیت و گنجایش موارد بیشتری که در مورد موضوع دارد بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. “آغاشلو،1387،ص2-5”

اجزای اصلی تشکیل دهنده پوستر
الف. عناصر تصویری
عناصر تصویری، بعد از قطع و جنس اعلان مورد توجه قرار می گیرند.
تصویر، یکی از عناصر اصلی اعلان می باشد و شخصیت وجودی آن را مطرح می کنند. عنصر تصویر نقش اول و اساسی را دارا است و زبان اصلی اعلان می باشد.
به طور کلی اعلان، با تصویر ساخته و شناخته می شود و موفقیت اعلان بستگی به طرز بیان تصویری و انتقال پیام دارد پس طرز بیان تصویری به توانایی هنرمندانه طراح بستگی پیدا می کند و نقش سایر همکاران طراح مانند، عکاس، نقاش، مجری، رسام و چاپچی و … فقط در حد رساتر کردن خلاقیت طرح است.
ب. عناصر نوشتاری
نقش نوشته برای اعلان در نهایت، دقیق تر کردن هدف تصویر و پیام آن است و نوشته باید به عنوان یکی از عناصر تصویری مطرح شود و در ترکیب بندی کلی به گونه ای چیده شود که نوشته اشاره به تصویر و تصویر اشاره به نوشته داشته باشد.
ترکیب دو عنصر نوشته و تصویر باید طوری باشد که تصویر حرف بزند و نوشته تصویر باشد و ایجاد چنین موقعیتی بستگی کامل به کارآیی فنی و تجربی و خلاقیت طراح دارد و در واقع این توانایی تکنیکی طراح است که موفقیت یک پوستر را تضمین می کند.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

هر چه پوستر در آگاه کردن مخاطب وتشویق او نسبت به انجام مورد نظر موفق تر و دارای سرعت عمل بیشتری باشد، نشان از برگ برنده ای است که در دستان طراح است. همان برگ برنده ای که شرافت هنرمند، اعتبار آن را صد چندان می کند.
2-1-3. فیلم
نمایش مناظر و اشیاء و اشخاص است بر روی پرده بوسیله‌ی دستگاه مخصوص . (فرهنگ فارسی معین ). فن و صنعت و هنر تهیه و نمایش سلسله تصاویری که بر نوارهای سلولوئیدی ضبط شده اند، به نحوی که در تماشاگر توهم حرکت ایجاد شود. اصطلاحاً عکس هایی را که در یک مرحله برمی دارند.
اصول سینما؛ صنعت سینما از محصولات قرن بیستم است، ولی کارهای مقدماتی در این زمینه از سنوات بعد از سال 1875م. سابقه دارد. از لحاظ فنی، سینما مبتنی برکیفیت ثبات تأثرات نوری است: در هر ثانیه 24 کادر، جداجدا از جلو دریچه‌ی تصویرافکن سینما می گذرد و بر پرده‌ی سینما که در برابر تصویرافکن قرار دارد می افتد، اما آن چه به چشم می آید تصویری است مداوم و منسجم و غالباً متحرک بدون این که جدایی کادرهای 24گانه در ثانیه در آن احساس شود.
باید تاریخ اولیه‌ی سینما را از سال 1880 م. و تصویرافکت ها جستجو کرد تا این که در سال 1893 دستگاهی که نوعی «شهرفرنگ » بود به بازار آمد و در سال 1894 برادران لومیر دستگاه فیلم برداری و تصویرافکن نسبتاً کاملی ساختند. در سال 1916 م. فیلم هایی توسط د.و. گریفیث ساخته شد که انقلاب بزرگ در کار سینما را به وجود آورد. کار صحنه پردازی و مونتاژ بدست نابغه‌ی بزرگ روسی سینما س. م. آیزنشتاین به اوج اعتلارسید. در قرن اخیر پیشرفت های عجیب و روش های تازه درسینما به وجود آمده است که از جمله : سینما اسکوپ ، سینراما ، ویستاویژن و سوپرپاناویژن است که هر یک در مقام و طریقه ی خود اهمیت خاصی را دارا می باشند.”معین،ص 105″
2-1-4.سینما‌ی ایران
در ایران نخستین بار در سال 1318ه. ق. به دستور مظفرالدین شاه قاجار، میرزا ابراهیم خان عکاس باشی یک دستگاه دوربین فیلم برداری به ایران آورد که با آن برای شاه فیلم های خصوصی می گرفت. مظفرالدین شاه طی نامه ای از میرزا ابراهیم خان حتی می خواهد که یک فیلم از شیرهای شاه و یک فیلم از صحنه های عزاداری ماه محرم بردارد.
اما نخستین فیلم ایرانی که در ایران به بازار آمد دو فیلم صامت موسوم به آبی رابی و جوان بوالهوس بود که در سال 1311ه. ش. در تهران ساخته شد. نخستین فیلم ناطق به زبان فارسی فیلم معروف دختر لر بود که در سال 1312 ه. ش. در بمبئی بدست ایرانیان ساخته شد. از سال 1326 ه. ش. به بعد صدها فیلم فارسی ساخته شده است و به بازار آمده است. محل نمایش فیلم.”همان، ص168 “
– سینمای صامت؛ سینمایی که در آن سخنان هنرپیشگان و اصوات دیگر بگوش نرسد. مقابل سینمای ناطق . “همان، ص168 “
– سینمای ناطق؛ سینمایی که در آن سخنان هنر پیشگان و اصوات دیگر شنیده شود. مقابل سینمای صامت . “همان، ص168 “
2-1-5. رویکرد سیاست در سینما
قوانینی که دولت برای نظام فرهنگی کشور می نویسد و کارگردانان ،تهیه کنندگان باید آن را اجرا کنند. در غیر این صورت کار آن ها مجوز لازم را نمی گیرد.
2-1-6.پوستر فیلم در ایران
پوستر فیلم در سینمای ایران با قدمتی بیش تر از سینمای ایران زیر دو سر فصل عمده ی پیش و پس از انقلاب اسلامی جای می گیرد.
همراه با تولید نخستین فیلم ها، پوسترهای فیلم در اوج دوران طلایی پوسترهای لیتوگرافی(در اواخر قرن 19) پا به عرصه گذاشتند، پیش از این، به این پوسترهای سینمایی دیوارکوب می گفتند. این دیوارکوب ها عمدتاً با مرکب مشکی بر کاغذهایی در ابعاد متفاوت و به رنگ های زرد اخرایی، قرمز گلی و آبی ترکی چاپ می شدند که با توجه به عرضه ی آن ها در ایالات و ولایات، اغلب به سه خط فارسی، روسی و فرانسه منتشر می شدند. “مهرابی،1387، ص17”
در نمونه های اولیه دیوارکوب ها، تصویر جایگاهی نداشت و فقط نام فیلم و بازیگران که در بین عامه، شهرت و محبوبیت داشتند جوهره ی اصلی پوسترها بود. در حواشی نیز نام سینمای نمایش دهنده، هزینه ی تولید فیلم، تعداد سیاهی لشکرها و تعریفی از فیلم بودکه این امر باعث جلب مشتری می شد. مقارن با همان سال ها، در اروپا و آمریکا پوسترهای فیلم در نهایت زیبایی عرضه می شد؛ آن ها بر اساس سبک های خودشان کار می کردنند و این پوسترها را به همراه فیلم شان به دیگر کشورها می فرستادنند. اما نمایش دهنده های ایرانی ترجیح می دادنند هم چنان پوسترهای سنتی خودشان را چاپ و عرضه کنند.
از نمونه های اولیه، پوستر فیلم پسر شیخ (محصول 1926 یونایتد آرتیستز) بود که در قطع 75 در45 و به سه خط فارسی، روسی و فرانسوی منتشر شد. عرضه پوستر سنتی، یا بهتر است گفته شود شگرد اطلاع رسانی از راه اعلانیه سال ها از سوی نمایش دهندگان ایرانی تداوم یافت. نزدیک به دو دهه، تقریباً هیچ گونه تغییر قابل ملاحضه ای در این نوع پوستر/ اعلانیه های ایرانی داده نشد و هم چنان همه چیز با حروف سربی و کهنه ی گارسه ها شکل می گرفت. کارگران و صاحبان چاپ خانه ها، پوسترسازان واقعی این سال ها محسوب می شدند و سلیقه ی تغییر ناپذیر و تکرار شونده ی آن ها بود که پوسترها را شکل می داد. افزودن گراور، بازیگر اصلی یا صحنه ای از فیلم به جای گل و بوته ها و خط های برنجی پوستر، تحول عمده ی این سال ها بود. به جز پوسترها، تهیه ی پلاکات هم یکی از اولین اسباب تبلیغ این دوره و دوره های بعد است. “همان،ص17”
شرکت سینما ایران و موسسه سینما مایاک دو وارد کننده ی عمده ی فیلم به ایران بودنند که در محدوده ی سال های 1305 تا 1320 فعالیت داشتند آن ها برای فیلم ها و سینماهای زیر پوشش خود، پلاکاردهایی را سفارش می دادند؛ در این دوره آن ها کارهای قابل توجهی انجام دادند، آن ها موظف بودند برای هر فیلم به نسبت اندازه ی سردر یا حاشیه ورودی سینما، پلاکارد تهیه کنند. از این رو انبوه فیلم های فرنگی از راه رسید و سیل مشتاقان را به سوی خود جلب کردند. وضعیت عرضه و تقاضا، حکایت از بازاری پررونق و گسترش کار تبلیغات برای سینماها و فیلم ها داشت. پوسترهای فرنگی به تدریج در حاشیه و متن های خالی از نوشته ی خود صاحب تیتر و عنوان فارسی شدند. ابتدا نام فیلم با خط هایی که هنوز مراحل ابتدایی گرافیکی شان را طی می کردند، بر جایی از پوسترها نقش می بست، و اگر پوسترها فضای خالی بیشتری داشتند، نام و نشان بازیگران هم به آن اضافه می شد. بخش هایی از پوستر، با رنگ آمیزی، آماده ی نوشتن مشخصات فیلم به فارسی می شد.
در قدم بعد، قسمت های قابل چشم پوشی پوستر با استفاده از کلیشه، در چاپ خانه حذف و با حروف چینی و چاپ مجدد با ماشین های موسوم به چاپ مسطح، صاحب شناس نامه ای هر چند ساختگی، اما ایرانی می شد.
نشریه هایی که پیش از آن برای آگهی های سینمایی مبتکر گونه ای از این شکل تبلیغات بودند، پا را فراتر گذاشتند و با گزینش قسمت های دل خواه خود از پوستر اصلی، پوستر گونه های کوچکی در صفحات نشریه ها خلق می کردند که به سلیقه ی عامه ی تماشاگران نزدیک تر بود. در یک بده و بستان کاملاً حرفه ای، به تدریج این شیوه به خارج از صفحه های نشریه ها هم راه پیدا کرد و صاحبان سینما و فیلم، به کمک کارگران و صاحبان چاپ خانه ها، دست به تغییر ترکیب پوسترها زدند و حاصل کار کولاژی بود از بعضی تصاویر پوسترهای اصلی همراه با خط فارسی.
چنین حاصلی، بد یا خوب، به هر حال فن و اساس پوسترسازی برای فیلم را در ایران رقم زد. این بستر، زمینه ی بیش تری برای فعالیت نقاشان و خطاطان فراهم شد. خطاطان نام هر فیلم را با تقلیدی از شکل عنوان فرنگی آن می نوشتند. خط ها به مرور شکل وشمایل گرافیکی پیدا کردند. گسترش بازار کار، نقاشان تازه نامی را جذب این حرفه کرد.
با شروع بی وقفه ی فیلم ایرانی از 1327، خطاط یا همان نقاشان ایرانی که تا پیش از این با تهیه ی پوسترهایی برای فیلم های فرنگی، به راه و شیوه ای واحد دست یافته بودند، حوزه ی فعالیت شان گسترده شد و محصولات ایرانی را نیز در بر گرفت.
با افزایش تولید سالانه ی فیلم پوسترسازی نیز روند رو به رشد حرفه ای و منطقی خود را پیدا کرد. هایک اجاقیان و میشا گیراگوسیان سرآمد پوسترسازان این دوره بودند و طبعاً بیش ترین سفارش ها را دریافت می کرند. آن ها با عنایت به الگوی موفق و امتحان پس داده ی پوستر فرنگی (عمدتاً آمریکایی)، آثاری خلق کردند که سال ها به عنوان مدل هایی تغییرناپذیر، وجه مسط پوسترسازی در سینمای ایران تلقی می شدند. نمونه هایی چون بازگشت (ساموئل خاچیکیان،1332) اثر هایک اجاقیان و چهارراه حوادث اثر میشا گیراگوسیان، نمونه های بارز چنین مدل هایی هستند.
تعداد سازندگان پوستر و پلاکارد مدام بیش تر می شد و نیروهای تازه نفس و نوعاً کارآمد از راه رسیدند: محسن دلو، مسعود بهنام، فرشید مثقالی، مرتضی ممیز، آرشامیان، آیدین آغاشلو، عباس کیارستمی، قباد شیوا، علی مظاهری و … . به تدریج شیوه ها و ابزار کار نیز دگرگون شد.
از نیمه ی دوم دهه چهل که فیلم های پر خشونت و سراسر حادثه ای/ سکسی رواج بیشری یافت، پوسترها نیز آیینه ی تمام نمای آن ها شدند، به گونه ای که اگر پوستری خالی از این مشخصه ها بود، سفارش دهنده آن را نمی پذیرفت. به تدریج پوسترساز حکم یک دست گاه تکثیر کننده را یافت.
به او می گفتند که چه عنصرهایی در پوستر باید نمود بیشتری داشته باشند، و سپس تعدادی عکس در اختیارش قرار می دادند تا او به کمک دست گاه اوپک، آن ها را بر بوم منعکس و رنگ آمیزی کند. در همه ی کارها هم چهره ی بازیگر نقش اول باید بزرگ تر از دیگران کشیده می شد. اگر هم فیلم، دو بازیگر اصلی هم تراز داشت، غالباً در این زمینه میان آن ها رقابتی سخیف به وجود می آمد.
در کنار جریان مسلط چنین مضامین و پوسترهایی، از اواخر دهه ی 1340 با ساخته شدن چند فیلم خوب ایرانی، نوعی پوسترسازی توسط گرافیست ها و طراحان تحصیل کرده ی ایرانی رواج یافت که ویژگی با ارزش، دوری از ابتذال بود و البته از نظر تکنیک و اجرا نیز حرف هایی برای گفتن داشت. مرتضی ممیز، فرشید مثقالی و ابراهیم حقیقی، طراحان معتبر و صاحب نام و پر کار پوسترهایی از این دست بودند. با نام و کار آن ها و جمعی دیگر، سینمای ایران صاحب نسل تازه ای از پوسترهای سینمایی شد.
مرتضی ممیز که پیش از آن تحولی در سیمای گرافیکی نشریه ها ایجاد کرده بود، کارش را در زمینه ی پوستر و پلاکارد، با فیلم بلوچ آغاز کرد و از آن پس نام و آثارش با بسیاری از آثار برتر و متفاوت سینمای ایران عجین شد. در واقع بخش عمده جریان تحول پوستر فیلم در ایران به نام او رقم زده شده است.
با وقوع انقلاب، طبعاً رکود موقتی که در سینما پدید آمده بود به حیطه ی پوسترهای سینمایی نیز راه یافت و پوسترسازان هم مانند فیلم سازان، بلاتکلیف ماندند. بنابراین، آن چه برای معدود فیلم های بازمانده از دوره ی قبل که نیمی از آن ها هرگز به نمایش درنیامدند؛ تهیه می شد، هیچ سنخیتی با آن چه می بایست باشد، نداشت.
جز یک دوره ی کوتاه مدت بسیار عجیب و باور نکردنی در سال 1360 که پلاکاردهای سردر سینماها خالی از تصویر بازیگران بود و تماماً از نوشته تشکیل می شد، در دهه 1360، آن چه بر سطح پوسترها بود، به گونه ای نه چندان متفاوت، بر پلاکاردها نیز نقش می بست. در این میان، هم چون گذشته، سفارش دهنده پوستر و پلاکارد نقش مهمی یافت. او دستور کار را صادر می کرد و می گفت که کدام چهره برجسته شود و کدام نه، و کجای تصویر مثلاً باید هلیکوپتر منفجر شود و کجا باید ماشین ها با هم تصادف کنند و دودشان به هوا برود و … . به خصوص در آن سال ها با پوشانده شدن سطح دیوارهای شهر از نوشته ها و پوسترهای سیاسی، پوسترهای سینمایی نیز از موقعیت فراهم شده بهره بردند و جایی بر در و دیوار شهر را به خود اختصاص دادند.


پاسخ دهید