3-4-1- توصیف کلی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان……………………………………………..41
3-4-2- مدارقدرت جبران ساز یکپارچه کیفیت توان………………………………………………………………..42
3-4-3- کنترل کننده جبران ساز یکپارچه کیفیت توان……………………………………………………………..43
3-4-4- شبیه سازی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان……………………………………………….44
3-5- جبران ساز یکپارچه کیفیت توان چند مبدله…………………………………………………………46
3-5-1- استراتژی کنترل…………………………………………………………………………………………..47
3-6- نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………….48
فصل چهارم: ارتقاء کیفیت توان در شبکه های تجدید ساختار یافته با استفاده از جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزاشده
4-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………….51
4-2- جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده…………………………………………………………51
4-3- ایده اصلی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده………………………………………….52
4-4- عملکرد جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده……………………………………………..54
4-5- استراتژی کنترل……………………………………………………………………………………………….59
4-5-1-کنترل جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده بر پایه استفاده از حلقه قفل فاز
توسعه یافته………………………………………………………………………………………………………………60
4-5-2- کنترل جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده برپایه استفاده از تئوری توان
لحظه ای………………………………………………………………………………………………………………….71
4-5-3- روش کنترل تک سیکلی……………………………………………………………………………71
4-6-نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………..74
فصل پنجم: شبیه سازی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده با روش کنترل پیشنهادی
5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………77
5-2- معرفی شبکه مورد مطالعه…………………………………………………………………………………77
5-3- شبیه سازی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده با استراتژی کنترل مبتنی بر
حلقه قفل فاز توسعه یافته………………………………………………………………………………………….80
5-4- شبیه سازی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده با استراتژی کنترل مبتنی بر
تئوری توان لحظهای و استفاده از کنترل هیسترزیس و SPWM…………………………………….86
5-5- شبیه سازی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده با استراتژی کنترل مبتنی بر
تئوری توان لحظه ای و استفاده از کنترل تک سیکلی……………………………………………………89
5-6- مقایسه نتایج…………………………………………………………………………………………………..93
5-7- نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………….96
فصل ششم: نتیجه گیری وپیشنهادات
6-1- نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………….98
6-2- پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………99
منابع ومأخذ…………………………………………………………………………………………………………..100
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول5-1- مقایسه تأخیرجبران سازی ومدت زمان اجرای برنامه……………………95
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل2-1- محدوده سیستم مورد ارزیابی23
شکل2-2- آرایش سیستم مانیتورینگ27
شکل2-3- بلوک دیاگرام DNMPQ28
شکل3-1- فیلتراکتیوموازی32
شکل3-2- مدارقدرت فیلتر اکتیو موازی34
شکل3-3-مدار کنترلی فیلتراکتیو موازی36
شکل3-4-مدار قدرت فیلتراکتیو موازی شبیه سازی شده36
شکل3-5- جریان بار، جریان تزریقی فیلتر اکتیو موازی، جریان منبع37
شکل3-6- فیلتر اکتیو سری38
شکل3-7- مدارقدرت فیلتراکتیو سری38
شکل3-8-بلوک دیاگرام کنترل کنندهفیلتراکتیو سری39
شکل3-9-مدار قدرت فیلتراکتیو سری شبیه سازی شده40
شکل3-10-ولتاژ منبع، ولتاژ تزریقی فیلتر سری، ولتاژ بار40
شکل3-11-ساختار کلی UPQC41
شکل3-12-مدار قدرت UPQC42
شکل3-13-بلوک دیاگرام کنترل کنندهUPQC43
شکل3-14-مدار قدرت UPQC شبیه سازی شده44
شکل3-15-جریان بار، جریان تزریقی واحد موازی، جریان منبع45
شکل3-16-ولتاژ بار، ولتاژ تزریقی فیلتر واحدسری، ولتاژ منبع45
شکل3-17-ساختارMC-UPQC46
شکل3-18-بلوک دیاگرام کنترل واحد موازی47
شکل3-19-بلوک دیاگرام کنترل واحد سری48
شکل4-1- ایده اصلی OPEN UPQC54

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

شکل4-2- دیاگرام فیزوری OPEN UPQCدرحالتa155
شکل4-3- دیاگرام فیزوری OPEN UPQCدرحالتb155
شکل4-4- دیاگرام فیزوری OPEN UPQC درحالت258
شکل4-5- دیگرام فیزوری OPEN UOQC درحالت359
شکل4-6- الگوریتم کنترلی اینورترموازی60
شکل4-7- تولید سیگنال مرجع برای کنترل کننده واحد موازی61
شکل4-8- بلوک دیاگرام کنترل کننده اینورتر سری 64
شکل4-9- کنترل کننده فیلتر سری برای تولید سیگنال مرجع 64
شکل4-10- کنترل کننده تعیین کمبودوبیشبود ولتاژ67
شکل4-11- حلقه کنترلی OPEN UPQC70
شکل4-12- عملکرد سوئیچ72
شکل4-13- مدار کنترل تک سیکلی با فرکانس ثابت73
شکل4-14- شکل موج های مدار کنترل تک سیکلی با فرکانس ثابت73
شکل5-1- مدار قدرت شبکه مورد مطالعه78
شکل5-2- ولتاژ منبع، ولتاژ تزریقی واحد سری، ولتاژبار 81
شکل5-3- سیگنال PLL ولتاژ منبع، ولتاژ پریونیت منبع، دامنه ولتاژ منبع، سیگنال فعال سازی واحد سری83
شکل5-4- جریان بار، جریان تزریقی واحد موازی، جریان منبع84
شکل5-5- توان راکتیو بارهای 1و2و3، ضریب توان منبع85
شکل5-6- ولتاژ منبع، ولتاژ تزریقی واحد سری، ولتاژبار 86
شکل5-7- جریان بار، جریان تزریقی واحد موازی، جریان منبع87
شکل5-8- توان راکتیو بارهای 1و2و3، ضریب توان منبع88
شکل5-9- ولتاژ منبع، ولتاژ تزریقی واحد سری، ولتاژبار 90
شکل5-10- جریان بار، جریان تزریقی واحد موازی، جریان منبع91
شکل5-11- توان راکتیو بارهای 1و2و3، ضریب توان منبع92
شکل5-12- THD ولتاژ بار وجریان منبع درهرسه روش94
)Abreviationsفهرست علائم واختصارات(
AC Alternating Current
A/D Analoge to Digital
CSI Current Source Converter
DC Direct Current
DNMPQ Distributed Nodes Monitoring for Power Quality
EPRIElectric Power Reseach Institute
E-PLL Enhanced Phase Locked Loop
FCC Full Customer Choice
IEEE Institute of Electrical and Electronics Engineers
IPP Independent Power Producer
ISO Indepent System Operator
MC-UPQC Multiconverter Unified Power Quality Conditioner
OCC One-cycle Control
PCC Point of Common Coupling
PI Proportional-Integral
PLL Phase Locked Loop
PWM Pulse Width Modulation
RC Resistor–Capacitor
SPWM Sine Pulse Width Modulation
SS Static Swich
THD Total Harmonic Distortion
UPQC Unified Power Quality Conditioner
UPS Uninterruptible Power Supply
VIM Vertically Integrated Monopoly
VSI Voltage Source Converter
WCM Whole Competition Market
فصل اول
مقدمه
فصل اول
مقدمه
1-1- موضوع تحقیق
امروزه فیلترهای اکتیو نقش مهمی را در بهبود مشکلات کیفیت توان در سیستمهای توزیع ایفا میکنند. افزایش روز افزون بارهای غیر خطی اعم از یکسوکنندههای دیودی و تریستوری، کوره های قوسی و….درسیستم های توزیع منجر به بروز مشکلات کیفیت توان وتأثیر متقابل آن برروی بارهای تغذیه شونده از آن شین میشوند. از طرف دیگر،به دلیل محدودیت های در نظر گرفته شده توسط استاندارد های بین المللی مختلف به خصوص برای مصرف کنندههای صنعتی، کاهش مشکلات هارمونیکی ناشی از بار به عنوان یک ضرورت مطرح میگردد[1].
برای بهبودو ارتقاء کیفیت توان ارائه شده به مصرف کنندگان انواع مختلفی از جبرانسازها معرفی شدهاند. فیلترهای پسیو به عنوان اولین جبران سازها به منظور حذف هارمونیکهای جریان و بهبود ضریب توان معرفی شده اند.اگر چه این دسته از فیلترها از سادگی وهزینه کمی برخوردارند، ولی به دلیل تأثیر امپدانس خط واحتمال بروز مشکلات رزونانسی، عدم توانایی در حذف چندین مولفه هارمونیکی و…. ازمقبولیت کمی برخوردارند[2]. به همین دلیل تحقیقات مختلف وگسترده ای در زمینه طراحی سایرجبران سازها انجام گرفته است.
فیلترهای اکتیو قدرت یکی از جبران سازهایی میباشند که امروزه از کاربرد وسیعی در سیستم های توزیع برخوردارند که قابلیت حذف تمامی هارمونیکهای ناخواسته، بهبود ضریب توان و عدم تعادل را دارا هستند.در چند دهه اخیر ساختارهای مختلفی از فیلترهای اکتیو ارائه شده است که از جمله آن ها فیلترهای اکتیو سری،موازی،فیلترهای ترکیبی، UPQC و… میباشند. همچنین روش های کنترلی مختلفی در حوزه فرکانس وحوزه زمان به منظور کنترل فیلترهای اکتیو ارائه گردیده است.
در این تحقیق روشی مناسب در جهت ارتقاء کیفیت توان ارائه شده است. دراین ارتباط بیان چند مسئله ضروری است. نخست آنکه بهبود کلی کیفیت توان ارائه شده به مصرف کننده وظیفه شرکت های فروشنده برق می باشد.اما مسئله قابل طرح در اینجا این نکته است که این شرکتها تا چه اندازه وظیفه بهبود کیفیت توان را برعهده دارند واگر مصرف کنندهای خواهان کیفیت توان بالاتراز آنچه که دراستانداردهای بین المللی، که شرکت های فروش برق موظف به تأمین آن هستند، باشد چطور وچگونه می توان این خواسته را برای او تأمین کرد؟
لذا این تحقیق سعی در ارائه راه کاری جهت تأمین کیفیت توان در سطوح و قیمت های مختلف کرده است. در این روش بهبود کلی کیفیت توان برای همه مصرف کنندگان صورت خواهد پذیرفت و برخی قابلیت های ویژه برای مصرف کنندگان حساسی که نیاز به کیفیت توان بالاتر دارند ارائه می شود. برای دستیابی به این هدف ساختار جدیدی که الهام گرفته از ساختار جبران ساز یکپارچه کیفیت توان می باشد معرفی خواهد شد و با استفاده از تئوری توان لحظه ای روش کنترل ساده و کارایی برای آن ارائه خواهد گردید.
1-2- بیان مسئله وسوابق تحقیقات صورت گرفته
درسالیان اخیر، لزوم افزایش بهره وری و دستیابی به راندمان بالا در صنایع مختلف باعث گسترش استفاده ازتجهیزات الکترونیک قدرت شده است. این تجهیزات بدلیل داشتن مشخصه غیرخطی باعث گسترش اغتشاشات کیفیت توان از جمله هارمونیکها در شبکه توزیع میشوند. از طرف دیگر افزایش مصرف کنندگان نیزباعث گسترش شبکه های توزیع و در نتیجه افزایش اغتشاشات کیفیت توان به ویژه کمبود و بیشبود ولتاژ شده است.
با توجه به موارد فوق امروزه کیفیت توان از اهمیت بالایی برای مصرف کنندگان برخوردار است چرا که خسارات ناشی از کیفیت توان پایین، بسیار بالا می باشد. به عنوان مثال اگر در اثر عملکرد یک کلید قدرت، خط تولید یک کارخانه متوسط، از کار افتاده و برای راه اندازی مجدد آن 4 ساعت وقت لازم باشد، این کارخانه حدود 10000 هزار دلار متضرر میشود[3]. لذا استفاده ازتجهیزات جبران سازی ازجمله فیلترهای اکتیو و جبرانساز یکپارچه کیفیت توان اجتناب ناپذیر است.
باتوجه به این که درشبکههای تجدید ساختاریافتهیکی از ابزارهای رقابت بین شرکتهای برق ارائه کیفیت توان در سطوح و قیمتهای مختلف با توجه به نیاز مصرفکنندگان میباشد، لذا دراین تحقیق هدف آن است که با استفاده ازمنابع تولیدپراکنده و استفاده از ساختارهای جدید تجهیزات جبرانسازی موضوع فوق محقق گردد.
درگذشته تلاش های زیادی برای حل مسائل کیفیت توان با استفاده تجهیزات مختلف صورت گرفته است که هرکدام آن بامحدودیت هایی روبرو بودهاند. ازجمله این تحقیقات میتوان بکارگیری فیلتر های پسیو و فیلترهای اکتیو نظیر فیلترموازی و سری را نام برد[4]. ترکیب فیلترهای اکتیو سری وموازی یعنی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان توانست تا حدود زیادی نواقص موجود در هر دو این جبران سازیها را برطرف کند[5]. اما ضعفی که در این تجهیز وجود دارد بهبود کیفیت توان برای همه مصرف کنندگان و به یک میزان است.
مصرفکنندگان نیاز به کیفیت توان متفاوتی دارند. ممکن است یک مصرفکننده حساسیت بالایی به اغتشاشات کیفیت توان داشته و در نتیجه خواستار بالاترین سطح کیفیت توان، بالاتراز استانداردهای موجود، بوده و آمادگی پرداخت هزینه مربوط به آن را نیز داشته باشد. ولی مصرف کننده دیگرحساسیت زیادی نداشته و کیفیت توان در حد استاندارد برای او کافی باشد. لذا ما با مسئله ای روبرو خواهیم بود که باید سطوح کیفیت توان متفاوت مورد نیاز مصرفکنندگان رافراهم کنیم ونیز هرمصرف کننده باتوجه به میزان کیفیت توان مورد نظرش هزینه آن را نیز پرداخت نماید.
برای این منظورازساختار جدیدی بنام OPEN UPQC استفاده شده است. با استفاده از این ساختار جدید امکان ارائه یک کیفیت توان چندسطحی در قیمت های مختلف و برای مصرفکنندگان متفاوت فراهم خواهد شد. بدین طریق در فضای رقابتی موجود در بازار برق تجدید ساختار یافته، ابزارهای مناسبی برای رقابت با سایر فروشندگان ایجاد خواهد شد.
1-3- اهداف پایان نامه
هدف از ارائه این پایاننامه ارائه راهکاری برای بهبود کیفیت توان موردنیاز مصرفکنندگان در شبکه های تجدید ساختاریافته است. این بهبود به گونهای خواهدبود که هر مصرف کننده کیفیت توان مورد نیاز خود را با هزینه متناسب آن دریافت کند.
امروزه در بازار بزرگ و رقابتی فروش برق، شرکت های فروشنده باید با تأمین نیازهای مشتریان خود و افزایش میزان رضایت مندی آن ها، هم تعداد آن ها راافزایش دهند و هم سود بیشتری را عاید شرکت نمایند. برای دستیابی به این مهم ارائه روشی که هم بتواند کیفیت توان را درچند سطح ارائه کند و هم هزینه های تأمین آن را کاهش دهد ضروری به نظر میرسد.
در این تحقیق با استفاده از ساختار جبرانساز یکپارچه کیفیت توان مجزا شده (OPEN UPQC) و طراحی کنترل کننده مناسب آن، بهبود کلی کیفیت توان را برای همه مصرف کنندگان و نیز افزایش کیفیت توان برای برخی از مشتریان که نیاز به کیفیت توان بالاتر دارند فراهم شده است.
1-4- سازماندهی پایان نامه
درفصل اول به معرفی تحقیق وبیان مسئله مورد نظر، تحقیقات صورت گرفته واهداف پایان نامه پرداخته شده است.
در ابتدای فصل دوم ابتدا به معرفی شبکههای تجدید ساختاریافته و سنتی پرداخته شده و در ادامه انگیزههای تجدیدساختار مورد بررسی قرارگرفته است. سپس عوامل موثر در تجدید ساختارمورد مطالعه قرارگرفته اند.در ادامه فصل مدل های اجرایی صنعت برق معرفی شده و مزایا و معایب هرکدام بررسی شده است. و در پایان این فصلبه موضوع اصلی که همان کیفیت توان در شبکه های تجدید ساختار یافته است، پرداخته شده است.
در فصل سوم تجهیزات جبران سازی پدیده های کیفیت توان نظیر فیلتر اکتیو سری، فیلتر اکتیو موازی، جبران سازیکپارچه کیفیت توان، جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزاشده و….معرفی شده اند.
در فصل چهارم ابتدا به معرفی جبران ساز یکپارچه کیفیت توان مجزاشده (OPEN UPQC) که ترکیبی جدید ازدو فیلتر سری و موازی می باشد پرداخته شده و سپس روش های کنترل آن برای تشخیص جبران سازی کمبود و بیشبود ولتاژ و جبرانسازی هارمونیکی و توان راکتیو مورد بررسی قرار گرفته است.
درفصل پنجم برای اثبات کارایی OPEN UPQC شبیه سازی های متعددی انجام پذیرفته و نتایج شبیه سازی های صورت گرفته با نرم افزار PSCAD ارائه شده اند. در نهایت با مقایسه نتایج روش های مختلف، کارایی OPEN UPQC با استفاده از روش کنترل پیشنهادی نشان داده شده است.
در فصل ششم نیز نتیجه گیری و پیشنهادات جهت ادامه تحقیقات آتی ارائه شده است.
فصل دوم
کیفیت توان دربازاربرق تجدید ساختاریافته

فصل دوم
کیفیت توان در بازار برق تجدید ساختاریافته
2-1- مقدمه
امروزه بهبود شاخصه های کیفیت توان در شبکه های تجدید ساختار یافته امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. لذا در این فصل ابتدا انگیزه های پیدایش تجدید ساختار در صنعت برق مورد بررسی قرار گرفته و سپس به عوامل موثر بر روند تجدید ساختار اشاره شده است.
مدل های اجرایی مختلفی برای صنعت برق وجود دارد. در این فصل، به 4 مورد از آن ها اشاره شده و مزایا ومعایب هرکدام توضیح داده شده است. در بخش پایانی این فصل نیز مسئولیت بخش های مختلف تولید و توزیع برق در ارتباط با ارتقاء کیفیت توان در شبکه های تجدیدساختار یافته بیان شده است.
2-2-صنعت برق سنتی
تقریباً در تمامی کشورها و در صد سال اخیرصنعت برق به صورت انحصاری بوده و تحت نظارت دولت قرار داشته است. این صنعت به صورت انحصاریکپارچه و با ساختار عمودی فعالیت می کرده و دولت مالکیت کلیه تأسیسات تولید، انتقال و توزیع را در اختیار داشته و فقط شرکت برق ملی یا محلی مجاز به تولید، انتقال، توزیع و فروش برق در محدوده خدماتی خود بوده است. شرکت برق مجبور بود نیاز تمام مصرف کنندگان منطقه خدماتی خود را تأمین نماید، نه الزاماً آن هایی را که سودآورند. شیوه های عملیاتی و کسب و کار شرکت برق میبایست مطابق قواعدی بود که توسط ناظرین دولتی تعیین میگردید.
نرخ های شرکت برق مطابق با رهنمودها و قواعد تنظیمی دولت بود ودولت تضمین میکرد که این نرخ های تنظیمی یک حاشیه سود عادلانه ومنطقی بالاتراز هزینه ها را برای شرکت برق به همراه داشته باشد[6].
2-3- انگیزه های تجدید ساختار1 صنعت برق
از سال 1970، صنعت برق درحال تغییر و تحول و حرکت به سمتی است که با اجازه رقابت بین تولیدکنندهها و ایجاد شرایط مناسب، سعی در کاهش هزینه های تولید و توزیع برق، حذف ناکارآمدی ها، جداشدن وظایف و افزایش قدرت انتخاب مشتری داشته است. این تحول به سوی بازار رقابتی برق، معمولا مقررات زدایی یا تجدید ساختارنامیده می شود[6].
از جمله مزایای این تغییر وتحولات می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– فراهم آوردن حق انتخاب برای مصرف کنندگان
– رقابتی نمودن عرضه کالای برق درسطوح مختلف وبه تبع آن تعیین قیمت مناسب برای مصرف کننده
– جذب سرمایه های موجود در بخش خصوصی وهدایت آن در جهت انتفاع جمعی وعدم نیاز به سرمایه گذاری کلان دولتی
– افزایش کیفیت کالای ارائه شده با توجه به رقابت موجود
2-4- عوامل موثربرروندتجدید ساختار
کارایی
یکی از عوامل کلیدی اصلاحات صنعت برق افزایش کارایی بود. دولت ها به دنبال بحران نفتی 1973 پی بردند که سرمایهگذاری آنها در بخش برق جوابگوی تقاضای روزافزون الکتریسیته نخواهد بود. بنابراین تغییرساختارصنعت برق با تأکید برایجاد بازارهای رقابتی میتوانست منجر به استفاده بهینه ازمنابع وافزایش کارایی شود.
پیشرفت های جدید درفن آوری
پیشرفت فن آوری عامل مهم دیگر برای تغییرساختاربود. دو نوآوری درصنعت برق اثرعمده ای در خصوصی سازی این صنعت داشت:
اولین نوآوری دستیابی به فن آوری ساخت نیروگاههای سیکل ترکیبی بود. بکارگیری نیروگاه های سیکل ترکیبی با سطح اطمینان بالاتر و ابعاد کوچکترمیتواند امکان عرضه برق را باتوجه به افزایش تقاضا مهیا سازد.
دومین نوآوری امکان بکارگیری اطلاعات در مدیریت صنعت برق بود. امکان دستیابی سریع به اطلاعات مربوط به هزینه های تولید برق نیروگاه های مختلف از طریق شبکههای مخابراتی وکامپیوتری پرسرعت، ایجاد بازارهای عمده فروشی برق و اداره بازارهای یکپارچه برق را میسر میسازد.
رقابت جهانی
امروزه طیف وسیعی ازکالاهای انرژی بر، درتجارت جهانی وارد شده اند. ازاین رو شرکتهای عرضه کننده این کالاها سعی می نمایند هزینه های تولید این کالاها راحداقل نمایند تا امکان رقابت در بازارهای جهانی میسر باشد. به همین دلیل قیمت برق مصرفی این شرکت ها ازاهمیت خاصی برخورداراست. شرکت ها به دنبال آن هستند که برق را از واحدهایی خریداری نمایند که قیمت عرضه آن ها کمتر باشد. به همین دلیل تجارت جهانی عاملی مهم درتغییر ساختار صنعت برق می باشد.
یکپارچگی سیستم انتقال
یکپارچگی سیستم انتقال می تواند موجب ایجادفرصت پاسخگویی به تقاضاهای مختلف از طریق تشکیل بازار عمده فروش برق شود.
محدودیت های مالی
استفاده ازتسهیلات بانک جهانی برای افزایش تولید برق ویا بهبود شبکه های انتقال و توزیع، شرکت های فعال در صنعت برق را مجبور به اجرای سیاست های دیکته شده از سوی این بانک میکند. برخی از این سیاست ها عبارتند از:
– تجدید ساختاریکپارچه وخصوصی کردن تأسیسات
– تجدیدساختار مالی واصلاح تعرفه ها
– تعیین ناظر مستقل بر بازار برق
– ایجاد بازار رقابتی برق
شرایط خاص کشورها
علاوه برموارد بالا،اهداف تجدیدساختاروخصوصی سازی صنعت برق درهرکشورمتفاوت میباشد که میتوان آن اهداف راباتوجه به پیشرفته یا درحال توسعه بودن کشورها تقسیم بندی نمود.
الف) کشورهای پیشرفته
علل تجدیدساختارصنعت برق در کشورهای پیشرفته عبارتند از:
– تأمین نظر مشتریان در رابطه با انتخاب تولیدکننده
– ایجاد فضای رقابتی وکاهش هزینه ها و به دنبال آن افزایش کارایی
– منطقی کردن اهداف وایجاد سرمایه گذاری ریسکی
ب)کشورهای درحال توسعه
این کشورها با تقاضای روزافزون برق و عدم توانایی دولت ها درسرمایه گذاری و تأمین عرضه متناسب با تقاضا مواجه هستند، لذا هدف از تجدید ساختارجذب سرمایه های داخلی و خارجی برای افزایش عرضه میباشد.
– به علت وجودانحصارطبیعی درصنعت برق، رقابت سالم در عرصه های تولید، انتقال و توزیع وجودندارد و تجدید ساختار میتواند ضمن ایجاد رقابت، کارآیی را افزایش دهد.
– شفاف نمودن روابط مالی و مشخص شدن هزینه واقعی انرژی[7].
2-5-مدل های اجرایی ساختار صنعت برق
طی زمان های طولانی برق به عنوان یک کالای استراتژیک تحت کنترل دولت و یا شرکتهای انحصاری تولید و عرضه بود. اما در طی دو دهه گذشته به این ایده که تولید، انتقال و توزیع نیروی برق باید دارای انحصار طبیعی باشد باشک و تردید نگریسته شده است.
یک کشوربا انحصارکاملا عمودی سیستم برق که درآن تولید، انتقال وتوزیع برق تحت کنترل دولت می باشد، برای رسیدن به یک بازار رقابتی ایده آل، نمیتواند ناگهان از سیستم کاملا متمرکزوارد سیستم بازار آزاد کاملا رقابتی شود. درواقع بین این دوحالت گونه های متفاوتی از بازارها وجوددارند، که کشورهای مختلف با توجه به موقعیت خاص خود، هرکدام در یکی ازاین بازارها قرارمی گیرند. لذا دراین قسمت به بررسی این بازارها، معایب و مزایای آنها پرداخته خواهد شد. لازم به تذکر است که این مدلها در یک اقتصاد بسته مورد بررسی قرار گرفتهاند و درصورتی که امکان تبادل و ترانزیت برق در یک اقتصاد جهانی به صورت آزادفراهم گردد، میتوان مدلهای جدیدی را به آن اضافه کرد[7].
چهار الگوی عملی مشاهده شده درکشورها شامل موارد زیر است:
انحصاریکپارچه عمودی

انحصارخریدار
رقابت در بازارعمده فروشی
اختیارکامل مشتری درانتخاب عرضه کننده برق
2-5-1- مدل انحصاریکپارچه عمودی2(VIM)
از لحاظ تاریخی،صنعت برق دارای ساختارVIM با مالکیت دولتی و یا شرکت خصوصی بوده است. البته تا همین اواخر در بعضی از کشورها نظیر ایالات متحده این انحصار در دست بخش خصوصی بوده است. دراین مدل، رقابت و حق انتخاب برای مشتری و فروشنده برق وجودندارد و قیمت برق توسط دولت کنترل می شود. مالکیت و بهره برداری کلیه نیروگاههای تولیدی، شبکه های انتقال و توزیع در اختیار واحدانحصاری است.
مزایای مدل VIM
ازنظربرنامه ریزی صنعتی دو ویژگی برق شامل غیرقابل ذخیره بودن آن و نیاز به برابری دائمی ولحظه ای عرضه وتقاضا،سبب می شود تا برای هماهنگی بین تولید، انتقال وتوزیع یک ساختارانحصاری ایجادشود.
مزایای این ساختارعبارتنداز:
-صرفه جویی ناشی از مقیاس3 درنیروگاههای بزرگ
-هماهنگی لحظه ای بین بخش های مختلف صنعت برق
-حذف هزینه های قراردادی درمقایسه بایک فضای رقابتی
-درانحصارهای دولتی برق رسانی به روستاها ومناطق دوردست موجه می باشد.
معایب مدلVIM
امروزه پیشرفت فن آوری امکان ساخت واستقرار نیروگاههای تولیدبرق کوچک را در نزدیک مراکزتقاضامیسرنموده است. همچنین با گسترش فن آوری اطلاعات،آزادسازی وتوسعه رقابت دردیگرصنایع زیربنایی این تفکرراکه ساختارVIM تنها مدل حاکم برصنعت برق می تواند باشد را باتردیدمواجه ساخته است. علاوه برآن معایب عمده ساختارVIM به شرح زیر است:
-فقدان انگیزه های لازم برای بهبودخدمات وتقلیل هزینه ها
-عدم شفافیت وتصمیم گیری های ضعیف درسرمایه گذاری
-به علت انحصار،دخالت های سیاسی عملکردکل سیستم راتحت تأثیر قرارمی دهد.
2-5-2- مدل انحصارخریدار (monopsony)
دراین مدل امکان رقابت در تولیدبرق وجوددارد ولی انتقال وتوزیع همچنان انحصاری است.دراین مدل تولیدکنندگان خصوصی طی یک قرارداد بلندمدت برق را به تنها خریدارکه دولت است می فروشند. این قراردادها به نحوی تنظیم می شوند که مبلغ خرید برق از هر نیروگاه برابر باهزینه نهایی آن باشد.البته خرید برق براساس هزینه های واقعی باعث می شودتاتولیدکنندگان انگیزه کمتری برای کاهش این هزینه ها داشته باشد.
مزایای مدل انحصارخریدار
امکان سرمایه گذاری بخش خصوصی رادر تولید برق فراهم می سازد وبه دولت امکان می دهد تا با آزاد سازی بخشی از سرمایه سایر اهداف واولویت های اجتماعی از جمله برق رسانی به مناطق دوردست و روستاها را پیگیری نماید.
معایب مدل انحصارخریدار
این مدل بخش اعظم مشکلات VIM را داراست.بازاررقابتی وجودنداردولذا دستیابی به کارایی اقتصادی مشکل می باشد.همچنین امکان دارد خریدار انحصاری برق تولیدی بین تولیدکنندگان تبعیض قائل شود.
با وجوداین مشکلات،مدل انحصار خریدار می تواند درجایی که امکان ایجاد یک بازار کامل وجودنداشته وهنوزسیستم های حسابداری پیشرفته درصنعت برق شکل نگرفته،نمایانگریکتغییروضعیت بهترنسبت به ساختارVIM باشد.
2-5-3 – مدل رقابت دربازارعمده فروشی4(WCM)
دراین مدل رقابت درتولید به صورت عرضه آن دربازار عمده فروشی می باشد.همچنین شرکت های توزیع به صورت جداگانه می توانند برق موردنیازخودراازهرتولیدکننده وازجمله تولیدکننده های مستقل برق(5IPP)به صورت رقابتی خریداری کنند. شرکت های توزیع انحصارخودرابرفروش برق به مشتریان نهایی حفظ می کنند.
چون در این مدل یک خریدار منحصربه فرد وجودندارد(برخلاف مدل قبل)ریسک مربوط به فناوری وبازاربرعهده تولیدکنندگان است.دراین مدل شرکت های تولیدبرق فعلی،مجبوربه رقابت باتولیدکنندگان جدید می باشند.بنابراین هرتولیدکننده سعیمی کند با انتخاب فناوری جدید وتولید برق به صورت بهینه قدرت رقابتی خود رادربازارحفظ نماید.
چون دراینمدل یک بازاریکپارچه وجوددارد، تجارت عمده فروشی برق به صورت نسبتاً رقابتی امکان پذیر است.در این بازارهاهزینه تولیدکنندگان توسط قیمت عمده فروشی برق تعیین می شود.دراین مدل با وجود اینکه ممکن است هنوز تعداد فروشندگان برق نسبتاً محدود باشد ولیکن این امکان وجوددارد که شرکت های تولید وتوزیع برق قراردادهای دوجانبه منعقد نمایند تا برق را از طریق سیستم انتقال به شبکه توزیع مورد نظر منتقل نمایند.دراین مدل هنوزانحصاربازاربرق وجوددارد،چونمصرف کننده های نهایی حق انتخاب عرضه کننده را ندارند.دراین مدل برخی یارانه ها حفظ می شود، اگرچه شکل آن محدودتر خواهد بود.
مزایای مدل WCM
دراین مدل تعیین قیمت تولیدبرق (درشرایط افزایش ظرفیت ونوع سوخت)به عهده بازاراست. کارآیی اقتصادی بهبود می یابد وخطرات سرمایه گذاری از دولت به سرمایه گذاران خصوصی منتقل می شود.اگرچه سرمایه گذار ممکن است قبل از ساخت نیروگاه،درجستجوی یک قرارداد بلند مدت برای فروش برق باشد،لیکن با وجود یک بازار برق عمده فروشی چنین قراردادهایی ضروری نمی باشد.
ازمزایای این مدل رفع موانع مربوط به مقررات وایجاد رقابت در صنعت عرضه برق می باشد که این امر می تواند منافع اقتصادی واجتماعی را به همراه داشته باشد.
اغلب کشورهایی که تاحدودی موفق به اجرای خصوصی سازی برق شده اند،ازاین مدل استفاده می نمایند.
معایب مدلWCM

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

دراین مدل تطبیق تولیدکنندگان با مسئولیت های اجتماعی آنان دررابطه باتولیدبرق وجودندارد،چرا که معمولا بنگاههای خصوصی به دنبال حداکثرکردن سودهستند.بنابراین ممکن است منافع این بنگاهها بااهداف اجتماعی دولت مانند عدالت اجتماعی یابرق رسانی به مناطق دوردست درتضادقرار بگیرد.
هرچندکه این مدل بیانگریک قدم مهم به سوی اعمال رقابت در صنعت برق است اما هنوز منافع اقتصادی مربوط به یک بازار آزاد کامل حاصل نشده است.به هرحال وقتی اعمال رقابت درسطح عمده فروشی حاصل شده باشد،آسانتر می توان به راههای اعمال رقابت درسطح خرده فروشی فکرنمود واین قدم معمولا پس از ایجاد بازارعمده فروشی دنبال می شود.
2-5-4- مدل انتخاب کامل مشتری6(FCC)
دراین مدل،رقابت درتمام سطوح صنعت برق به صورت ایده آل از عمده فروشی تا مصرف کنندگان اعمال می شود.عامل کلیدی این مدل دسترسی مستقیم هرکس به شبکه های توزیع وانتقال است.بااستقرار نظام نظارتی صحیح،یک مصرف کننده برق از لحاظ تئوری می تواند برق مورد نیاز خودرااز هرخرده فروشی تأمین کند،که این خرده فروش نیزبه نوبه خودمی تواندبرق را ازبازارعمده فروشی رقابتی،خریداری نمایند.به صورت واقعی،وظایف شبکه انتقال و توزیع،کاملا از وظایف تولید وخرده فروشی تفکیک شده است.
کاردیسپاچینگ می تواند توسط مالک شبکه انتقال انجام شود،ولی درصورت وجودبیش از یک شبکه انتقال،این امرتوسط بهره بردار مستقل سیستم(ISO7)ونهایتاً بازار عمده فروشی انجام می شود.بااین ساختار،ورودشرکت ها در فضای رقابتی تولید وخرده فروشی آزاد است.
بازارعمده فروشی مانند یک مزایده عمل می کند،خریداران وفروشندگان با هم دیداروکالاهای خود(برق)رابراساس قراردادهای طولانی مدت ویاقراردادهای لحظه ای مبادله میکنند.دراین مدل یک خریدار منحصربه فردوجودندارد، بازیگران بازار هرگزدارای قدرتی نیستند وهرگزریسک بازار را عهده دار نمی شوند.آن ها صرفاً به عنوان حراج گذار عملمی کنند ودرآمد خودراازقراردادهابه دست می آورند.
مزایای مدل FCC
دراین مدل تازمانی که سیستم نظارتی تمام تلاش خودرابرای رفع نواقص بازاروکنترل سوء استفاده ازقدرت دربازار به عمل می آورد،کارایی اقتصادی به حداکثرخواهدرسید.
تجربه جوامعی که این مدل رااعمال کرده اند نشان می دهد که هزینه ها دربخش تولیدبرق به طورقابل ملاحظه ای سیرنزولی دارد ومعمولا نتیجه آن درتعرفه های خرده فروشی پایین ترنمایان می شود.همچنین کیفیت وکمیت برق درسطح خرده فروشی افزایش می یابد.
به خاطررقابت دربخش تولید،عوامل سود آوری نیروگاهها افزایش می یابد. چون نیروگاههای باهزینه تولید بیشتر ازدایره تولیدخارج یامجبوربه کاهش هزینه های خود می شوند،نیروگاههاباید به نحوی برنامه ریزی کنندتا سهم بیشتری ازافزایش تقاضاراتأمین کنند.
معایب مدل FCC
مانند مدل WCM ،دراین مدل نیز تضمینی برای مطابقت مسئولیت های اجتماعی تولید کنندگان برق بامنافع آن ها وجودندارد. اگرتأمین برق نقاط فقیرودوردست ویارشد یک بخش معین اقتصاد مدنظر باشد،برای این امر باید از دیگر ابزارهای سیاست اجتماعی استفاده شود.
پیشرفت تکنولوژی اطلاعات سبب می شود تا منافع رقابت کامل دربازاربرق بیش از معایب مربوط به افزایش هزینه های قراردادی آن باشد.دراین مدل شرکت ها آزادند که درسرمایه گذاری مشترک،مالکیت تأسیسات وسایرفعالیت های بازاربرق مشارکت نمایند.دراین بازارقانون گذاران ونظارت کنندگان موظفند مراقب باشند که هیچ شرکتی بیش از اندازه،سهم بازار راکسب نکند یا رفتار غیر رقابتی نداشته باشد.
انتخاب هرکدام از مدل های چهارگانه بستگی به شرایط اقتصادی،اجتماعی،سیاسی، وفرهنگی هر کشور دارد وهیچ تضمینی وجودندارد که اگرکشوری دراستفاده از مدلی موفق بود،سایر کشورها نیز دربکارگیری همان مدل موفق باشند[7].
2-6-مراحل هشتگانه اصلاحات درصنعت برق
کشورهای مختلفی درراه اصلاح ساختار برق وایجادیک ساختاررقابتی درصنعت برق قدم هایی را برداشته اند.برای اصلاح ساختاربرق8مرحله شناخته شده است که این مراحل را به علت تفاوت های ذاتی کشورها و تفاوت شرایط صنعت واقتصادی آن ها نمی توان جهان شمول دانست اما ممکن است از آن ها به عنوان راهنمایی دراجرای مراحل اصلاح صنعت برق استفاده نمود[7].
جداسازی انحصارات عمودی
اولین مرحله از اصلاح ساختار برق جداسازی سیستم یکپارچه عمودی این صنعت در تولید،انتقال،توزیع وخرده فروشی می باشد.
از نظر برنامه ریزان سنتی،صنعت برق باید به صورت یک انحصار عمودی باشد چون باتوجه به عدم شباهت برق به هرکالای دیگری ازجمله غیر قابل ذخیره بودن آن، هزینه قراردادهای مربوط به مراحل مختلف تولید،انتقال وتوزیع برق به علت انجام شدن دریک سیستم انحصاری کاهش می یابد.اما با وجود موارد فوق،نظریات جدید تصریح می کنند که کارآیی اقتصادی در صنعت برق رقابتی به مراتب بیشترازکارایی اقتصادی دریک انحصار عمودی است وباحضورتولیدکنندگان مستقل برق واستفاده ازتکنولوژی اطلاعات ونیزتکنولوژی های پیشرفته می توان گامهای بزرگی دراستفاده کاراتر ازبرق برداشت.درضمن وجود رقابت درصنعت برق،فروشندگان را به جلب مشتری ازطریق ارائه خدمات بهتر با قیمت های پایین ترتشویق می نماید.
ایجاد بازار عمده فروشی برق
ایجادبازار عمده فروشی نیازمند تجدید ساختار در تولیدبرق یعنی ایجادشکاف درمالکیت نیروگاهها،ایجاد بهره برداری مستقل واعمال مقررات برای کنترل ونظارت برتجارت رقابتی می باشد.
بعداز تفکیک وظایف به تولید،انتقال وتوزیعباید انحصارافقی درتولیدشکسته شده وقیمت هابدون دخالت دولت توسط فشارهای رقابتی بین تولیدکنندگان وازطریق بازارعمده فروشی برق تعیین گردد.
تفکیک انحصارتولید
برای حفظ قیمت ها درسطح پایین وکارایی در سطح بالا،باید انحصارافقی درسطح تولید ازبین برود ودرضمن قوانین رقابتی موثری وجودداشته باشد تاامکان سوء استفاده ازقدرت بازار ازطریق راکدکردن سطح رقابت وافزایش قیمت ها دردوره ای خاص،ازتولیدکنندگان گرفته شود.
انتخاب سیستم بهره برداری مستقل
درمرحله تفکیک افقی تولید،باید یک بهره بردارمستقل به عنوان هماهنگ کننده بین تولیدکنندگان برای تأمین برق موردنیازسیستم،مراقبت ازامنیت،برنامه ریزی برای توسعه شبکه،توازن لحظه به لحظه عرضه وتقاضا وکنترل فرکانس وولتاژسیستم فعالیت کند.این بهره بردارمستقل باید هیچ گونه مالکیتی در سیستم انتقال نداشته باشد.
طراحی بازار
خرید وفروش برق به دوصورت انجام می گیرد:
قراردادهای دوجانبه بین مشارکت کنندگان مستقل
یک مکانیزم ازقبل مشخص شده توسط بازاریکپارچه برق که لزوماً به عنوان یک قراردادچندجانبه بین تمام شرکت کنندگان در بازارمی باشد.
درمعاملات دوجانبه عرضه کننده ها ومصرف کننده ها به طورمستقل معامله می کنند ومیزان تولید ومصرف وشرایط مالی رابدون دخالت ISO تعیین می کنند.وقتی مصرف کنندگان ارزانترین تولیدکننده ها راانتخاب می کنند،کارایی اقتصادی ارتقا می یابد.اماویژگی های یکسان شبکه های انتقال برق به کارگیری این مدل رامشکل می کند.مشکلات ایجادشده بدلیل فقدان هماهنگی بین معاملات مستقل،به تجاوزونقض محدودیت های شبکه از قبیل تراکم وتلفات سیستم انتقال منجر می شود.
درواقع برای مدیریت تراکم،بهره بردارسیستم می تواند اهداف متفاوتی را بکاربرد.این اهداف ازیک فرمولاسیون حداقل هزینه شروع شده وتا روشی که منجربه حداقل تغییرات ممکن زمانبندی ها می شودرادربر می گیرد.
معاملات چندجانبه حالت تعمیم یافته معامله دوجانبه است.این الگوی عملیاتی به مصرف کنندگان وعرضه کننده هااجازه می دهدتابه دنبال سودخودباشندضمن این که بهره بردار مستقل سیستم ایمنی شبکه راتضمین می نماید.موضوع مسلم این است که هماهنگ نمودن معاملاتی که 3گروه یا بیشتردر آن درگیرباشند برای کاهش تراکم یاتضمین ایمنی عملیات،حیاتی است.دراین مدل حداقل نقش به ISOداده می شود، زیرا هیچ اطلاعاتی درمورد هزینه هایافعالیت های مالی نخواهدداشت.
استقرارمقررات
بازاربرق بایدتوسط یک قانون یا آیین نامه نشأت گرفته از قانون اساسی هرکشور کنترل شود.
مدیریت بازار
بهره بردارمستقل سیستم بایدمسئولیت مدیریت بازارکه شامل جمع آوری مزایده ها ومناقصات از تولیدکنندگان وخریداران،تنظیم قیمت های کوتاه مدت ولحظه ای وانجام تسویه حساب مالی بین مشارکت کنندگان بازار می شود راانجام داده وبه صورت غیرانتفاعی عمل کند وهزینه خودرابه میزان استفاده شرکت کنندگان ازخدمات این بهره بردارتأمین کند.
تضمین دسترسی به شبکه انتقال
این سوال که چه کسی حق دسترسی به شبکه توزیع وانتقال رادارد ازسوالات اساسی درعرصه اصلاحات صنعت برق می باشد.برطبق قانون بازاربرق،حق دسترسی به شبکه برق بایستی محترم شمرده شودوهرتبعیضی دربین خرده فروشان ویاتولیدکنندگان که باعث عدم اطمینان برای ورودبه بازاربرق خواهد شدازبین برود.
2-7- کیفیت توان دربازار برق تجدیدساختار یافته
کیفیت توان یکی ازمسائل مهم دربازار برق تجدید ساختاریافته است. تجدید ساختار که ناشی از حذف نظارت دولت وخصوصی سازی است سبب به وجود آمدن رقابت بین شرکت های مختلف تولید، توزیع، بازارهای خرده فروشی و…. شده است.درساختارهای جدید بازار برق، مصرف کنندگان گزینه های مختلفی برای خریداری برق وانرژی از بازارهای خرده فروشی دارند.وجود بازارهای رقابتی نباید مانع دستیابی به سیستم برق مطمئن شوند، ازاین رو مشخص شدن نیازمندی ها واستانداردهای کیفیت توان بین سیستم های مختلف امری ضروری به نظر می رسد.برای این منظور باید قراردادهایی بین شرکت های مختلف جهت رعایت استانداردهای کیفیت توان وجود داشته باشد. سپس برای اطمینان از رعایت شدن استانداردها عملکرد سیستم مورد ارزیابی قرارگیرد. همچنین برای عملکردهای خارج از این قراردادها، تعرفه وجریمه هایی باید تعیین شود[8].
امروزه قابلیت اطمینان وکیفیت توان در کشورهای مختلفی که بازار برق تجدید ساختار یافته شکل گرفته است، مورد بررسی قرار می گیرد.ارزیابی کیفیت توان وتکنولوژی های بهبود کیفیت توان در این تجارت بسیار مهم است. مدل های جدید بازار برق مستلزم وجود قراردادهایی بین شرکت های مختلف تولید، انتقال و توزیع برق می باشد. این قراردادها شامل قابلیت اطمینان، کیفیت توان، قیمتها و…. میباشد. موسسه تحقیقاتی انرژی الکتریکیEPRI8 شاخص هایی را جهت ارائه تصویر کاملی از عملکرد سیستم مشخص کرده است. همه یابعضی از این شاخص ها می توانند به عنوان قراردادهایی بین تولیدکنندگان ومصرف کنندگان و یا بین بخش های مختلف شبکه (مانند انتقال وتوزیع)، برای بررسی عملکرد سیستم استفاده شوند.محدوده سیستمی که مورد ارزیابی قرار می گیرد بستگی به توافقاتموجود در قرارداد های بین بخش های مختلف شبکه دارد.این محدوده ها در شکل2-1 نشان داده شده است.
2-8- ملزومات قراردادهای کیفیت توان
ملزومات قراردادهای کیفیت توان به مشخصات سیستم بستگی دارد.موارد زیر نمونه هایی از این ملزومات هستند که باید در قراردادهای کیفیت توان منظورشوند:
قابلیت اطمینان بخش های مختلف فعال در شبکه
شاخص های عملکرد شبکه
سطح توقعات از عملکرد سیستم
جریمه برای عملکردهای خارج از سطوح استاندارد یاتوقعات
روش های اندازه گیری ومحاسبه برای تایید صحت عملکرد
مسئولیت های هر کدام از طرفین قرارداد در رسیدن به عملکرد مطلوب[9]
2-9- قراردادهای بین شرکت های مختلف
قراردادهای متفاوتی برای تعیین مسئولیت ناشی از پدیده های کیفیت توان بین بخش های مختلف شبکه منعقد می شود. در هر کدام از این قراردادها وظیفه طرفین در بهبود شاخصهای کیفیت توان مشخص شده است. این قراردادها را می توان به 4 بخش تقسیم بندی کرد[9]:
قرادادهای بین شرکت های توزیع وانتقال
الف) تنظیم ولتاژ، نامتعادلی، فلیکر
مشخصات حالت پایداری ولتاژی که توسط سیستم انتقال تحویل داده می شود، باید تشریح گردد.مسئولیت ها برای تنظیم ولتاژ بین دو شرکت باید مشخص شود.سیستم انتقال مسئول کلیه سطوح فلیکر در ولتاژ است. با این وجود، شرکت های توزیع در مورد کنترل نوسان بار مسئولیت دارند. این مورد برای قراردادهای بین شرکت های انتقال ومصرفکنندگان کوره های قوس الکتریکی بزرگ بسیار مهم است.
ب) اعوجاج هارمونیک
شرکتهای انتقال مسئول کیفیت توان انتقالی هستند.شرکتهای توزیع یا مصرفکنندههای نهایی، مسئولیت هارمونیک های جاری شده در شبکهبه علت استفاده از بارهای غیرخطی را برعهده دارند.